ATATÜRK’ÜN GÖZYAŞLARI

Yazan: Prof. Dr. Afet İnan

27 Nisan’dan, 27 Mayıs’a kadar kulaklarımda çınlayan, benliğimi saran iki sesin tesiri altında kaldım.

Birisi Beyazıt Meydanında üniversiteli gençlerin Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi’ni okurken, dalga dalga memlekete yayılan, fikir hürriyetini temsil eden sesleri, diğeri Atatürk’ün bu hitabeyi okuyan sesi.

1927 yılının yaz ayları, Gazi Mustafa Kemal’in, kurtuluşundan sonra İstanbul’a ilk gelişidir. Dolmabahçe Sarayına misafir edilmiştir. O saray ki, 1919 yılının bir bahar mevsiminde, General Mustafa Kemal’in Osmanlı Padişahı son görüşünde, düşman ordusunun toplarının tehdidi altında idi. Atatürk ile, gözlerini kapayarak konuşan son Osmanlı padişahı, milli endişelerden tamamen uzak, kendi şahsi menfaatlerinin esiri, bütün zihni kabiliyetlerinin karanlıkları içinde gömülü ve gözleri gibi kapalıdır.

1919’dan 1927’ye kadar geçen tarihi olayların belgelerini, Gazi Mustafa Kemal Ankara’da toplamış, yazmış ve C.H.P. Kongresinde okumaya hazırlanmaktadır. Dolmabahçe Sarayının geniş salonlarından birinde her gece toplanan kalabalık arkadaşları arasında bu büyük Nutu’tan parçalar okunmakta ve üzerinde münakaşalı konuşmalar yapılmaktadır.

Atatürk, kendisi okuyor, okutuyor ve yazdığı konular üzerinde açıklamalar yaparak çok ateşli konuşmaları idare ediyordu.

Ben Lozan’daki tahsilimden yeni dönmüştüm. Bu toplantılarda bulunduğum zamanlar tarihi tarih yapanlardan dinliyordum. Atatürk metinleri okurken, o günleri yeniden yaşıyormuş gibi heyecanlı idi ve daima yükses sesle hitaplarda bulunuyordu.

Bu tarih havası içinde İstiklal Savaşımız ve onun tarihi ile o kadar zihnim doluyordu ki, çocukluğumun Anadolu’da geçen o ıstıraplı günlerini yeniden yaşar gibi oluyordum.

Yaz aylarının sıcak bir gününün gecesi, Atatürk’ün etrafında daha kalabalık bir aydınlar topluluğu vardı. O arkadaşlarına adeta bir sürpriz hazırlamanın sevinci içinde, ‘Oturunuz ve dinleyiniz’ dedi. Nutuk’un sonuna koyacağı satırları yüksek sesle okumaya başladı. Dinleyenlerin nefes dahi almadıklarını sanıyorum. Çünkü ben kendimi öyle hissediyor ve milli bir heyecanın tesiri içinde yaşıyordum. Büyük Nutuk bu satırlarla son bulacaktı. Atatürk bu metni okuyup bitirdiği zaman, derin bir nefes almış, FAKAT İKİ DAMLA GÖZYAŞINI BİZLERDEN SAKLAMAMIŞTI.

Bu gençliğe hitabe okunduğu akşam, artık tarih olmuş olaylar konuşma mevzuu değildi. Atatürk coşmuş konuşuyor, hitap ediyor ve Türkiye Cumhuriyeti’nin istikbali üzerine duruyordu. ‘Tarihi yaşadığımız gibi yazdık, fakat geleceği Cumhuriyet’e inananlara, koruyanlara ve yaşatanlara emanet etmek lazımdır’ diyordu.

Gençliğe Hitabe yazısını dinleyenlere methetmek fırsatını verdiğini hatırlamıyorum. Sadece O’nun sözleri hala bugün dahi kulaklarımda akisler yapmaktadır:

‘Gençliği yetiştiriniz . Onlara ilim ve irfan fikirleri veriniz. İstikbalin aydınlığına onlarla kavuşacaksınız. Hür fikirler tatbik mevkiine geçtiği vakit Türk milleti yükselecektir’ diye telkinlerde bulundu.

O, Türk gençliğinin sağduyusuna, milliyetçiliğe, vatan muhabbetine inandığını ve onlara güvendiğini söylüyordu.

Bu ‘Gençliğe Hitabe’ 1927 yılının yaz aylarında hep okundu. Atatürk, her yeni gelen davetlilerine, evvela kendisi okuyor, sonra bir başkasına okutuyor ve üzerine konuşuyordu.

İşte 1927 yılının İstanbul havasında ilk akislerini yapan Atatürk’ün bu Gençliğe Hitabesi büyük bir fikir hareketinin kaynağı olmuştur.’

Hüdai Ülker

seni sensiz yaşamak en büyük acı olsa gerek

Eline sağlık, değerli bir paylaşım olmuş...