Madde 156 / Eski Hali

Askeri Yargitay, askeri mahkemelerden verilen karar ve hukumlerin son inceleme merciidir. Ayrica, asker kisilerin kanunla gosterilen belli davalarina ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

Askeri Yargitay uyeleri birinci sinif askeri hakimler arasindan Askeri Yargitay Genel Kurulunun uye tamsayisinin salt cogunlugu ve gizli oyla her bos yer icin gosterecegi ucer aday icinden Cumhurbaskaninca secilir.

Askeri Yargitay Baskani, Bassavcisi, Ikinci Baskani ve daire baskanlari Askeri Yargitay uyeleri arasindan rutbe ve kidem sirasina gore atanirlar.

Askeri Yargitayin kurulusu, isleyisi, mensuplarinin disiplin ve ozluk isleri, mahkemelerin bagimsizligi, hakimlik teminati ve askerlik hizmetlerinin gereklerine gore kanunla duzenlenir.

Madde 156 / Yeni Hali

Askeri Yargitay, askeri mahkemelerden verilen karar ve hukumlerin son inceleme merciidir. Ayrica, asker kisilerin kanunla gosterilen belli davalarina ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

Askeri Yargitay uyeleri birinci sinif askeri hakimler arasindan Askeri Yargitay Genel Kurulunun uye tamsayisinin salt cogunlugu ve gizli oyla her bos yer icin gosterecegi ucer aday icinden Cumhurbaskaninca secilir.

Askeri Yargitay Baskani, Bassavcisi, Ikinci Baskani ve daire baskanlari Askeri Yargitay uyeleri arasindan rutbe ve kidem sirasina gore atanirlar.

Askeri Yargitayin kurulusu, isleyisi, mensuplarinin disiplin ve ozluk isleri mahkemelerin bagimsizligi ve hakimlik teminati esaslarina gore kanunla duzenlenir.

Madde 157 / Eski Hali

Askeri Yuksek Idare Mahkemesi, askeri olmayan makamlarca tesis edilmis olsa bile, asker kisileri ilgilendiren ve askeri hizmete iliskin idari islem ve eylemlerden dogan uyusmazliklarin yargi denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir. Ancak, askerlik yukumlulugunden dogan uyusmazliklarda ilgilinin asker kisi olmasi sarti aranmaz.

Askeri Yuksek Idare Mahkemesinin askeri hakim sinifindan olan uyeleri, mahkemenin bu siniftan olan baskan ve uyeleri tam sayisinin salt cogunlugu ve gizli oy ile birinci sinif askeri hakimler arasindan her bos yer icin gosterilecek uc aday icinden; hakim sinifindan olmayan uyeleri, rutbe ve nitelikleri kanunda gosterilen subaylar arasindan, Genelkurmay Baskanliginca her bos yer icin gosterilecek uc aday icinden Cumhurbaskaninca secilir.

Askeri hakim sinifindan olmayan uyelerin gorev suresi en fazla dort yildir.

Mahkemenin Baskani, Bassavci ve daire baskanlari hakim sinifindan olanlar arasindan rutbe ve kidem sirasina gore atanirlar.

Askeri Yuksek Idare Mahkemesinin kurulusu, isleyisi, yargilama usulleri, mensuplarinin disiplin ve ozluk isleri, mahkemelerin bagimsizligi, hakimlik teminati ve askerlik hizmetlerinin gereklerine gore kanunla duzenlenir.

Madde 157 / Yeni Hali

Askeri Yuksek Idare Mahkemesi, askeri olmayan makamlarca tesis edilmis olsa bile, asker kisileri ilgilendiren ve askeri hizmete iliskin idari islem ve eylemlerden dogan uyusmazliklarin yargi denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir. Ancak, askerlik yukumlulugunden dogan uyusmazliklarda ilgilinin asker kisi olmasi sarti aranmaz.

Askeri Yuksek Idare Mahkemesinin askeri hakim sinifindan olan uyeleri, mahkemenin bu siniftan olan baskan ve uyeleri tam sayisinin salt cogunlugu ve gizli oy ile birinci sinif askeri hakimler arasindan her bos yer icin gosterilecek uc aday icinden; hakim sinifindan olmayan uyeleri, rutbe ve nitelikleri kanunda gosterilen subaylar arasindan, Genelkurmay Baskanliginca her bos yer icin gosterilecek uc aday icinden Cumhurbaskaninca secilir.

Askeri hakim sinifindan olmayan uyelerin gorev suresi en fazla dort yildir.

Mahkemenin Baskani, Bassavci ve daire baskanlari hakim sinifindan olanlar arasindan rutbe ve kidem sirasina gore atanirlar.

Askeri Yuksek Idare Mahkemesinin kurulusu, isleyisi, yargilama usulleri, mensuplarinin disiplin ve ozluk isleri mahkemelerin bagimsizligi ve hakimlik teminati esaslarina gore kanunla duzenlenir.

Madde 159 / Eski Hali

Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu, mahkemelerin bagimsizligi ve hakimlik teminati esaslarina gore kurulur ve gorev yapar.

Kurulun Baskani, Adalet Bakanidir. Adalet Bakanligi Mustesari Kurulun tabii uyesidir. Kurulun uc asil ve uc yedek uyesi Yargitay Genel Kurulunun, iki asil ve iki yedek uyesi Danistay Genel Kurulunun kendi uyeleri arasindan, her uyelik icin gosterecekleri ucer aday icinden Cumhurbaskaninca, dort yil icin secilir. Suresi biten uyeler yeniden secilebilirler. Kurul, secimle gelen asil uyeleri arasindan bir baskanvekili secer.

Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu; adli ve idari yargi hakim ve savcilarini meslege kabul etme, atama ve nakletme, gecici yetki verme, yukselme ve birinci sinifa ayirma, kadro dagitma, meslekte kalmalari uygun gorulmeyenler hakkinda karar verme, disiplin cezasi verme, gorevden uzaklastirma islemlerini yapar.Adalet Bakanliginin, bir mahkemenin veya bir hakimin veya savcinin kadrosunun kaldirilmasi veya bir mahkemenin yargi cevresinin degistirilmesi konusundaki tekliflerini karara baglar. Ayrica Anayasa ve kanunlarla verilen diger gorevleri yerine getirir.

Kurul kararlarina karsi yargi mercilerine basvurulamaz.

Kurulun gorevlerini yerine getirmesi, secim ve calisma usulleriyle itirazlarin Kurul bunyesinde incelenmesi esaslari kanunla duzenlenir.

Adalet Bakanliginin merkez kurulusunda gecici veya surekli olarak calistirilacak hakim ve savcilarin muvafakatlarini alarak atama yetkisi Adalet Bakanina aittir.

Adalet Bakani Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulunun ilk toplantisinda onaya sunulmak uzere, gecikmesinde sakinca bulunan hallerde hizmetin aksamamasi icin hakim ve savcilari gecici yetki ile gorevlendirebilir.

Madde 159 / Yeni Hali

Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu, mahkemelerin bagimsizligi ve hakimlik teminati esaslarina gore kurulur ve gorev yapar.

Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu yirmi iki asil ve oniki yedek uyeden olusur; uc daire halinde calisir.

Kurulun Baskani Adalet Bakanidir. Adalet Bakanligi Mustesari Kurulun tabii uyesidir. Kurulun, dort asil uyesi, nitelikleri kanunda belirtilen; yuksekogretim kurumlarinin hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarinda gorev yapan ogretim uyeleri, ust kademe yoneticileri ile avukatlar arasindan Cumhurbaskaninca, uc asil ve uc yedek uyesi Yargitay uyeleri arasindan Yargitay Genel Kurulunca, iki asil ve iki yedek uyesi Danistay uyeleri arasindan Danistay Genel Kurulunca, bir asil ve bir yedek uyesi Turkiye Adalet Akademisi Genel Kurulunca kendi uyeleri arasindan, yedi asil ve dort yedek uyesi birinci sinif olup, birinci sinifa ayrilmayi gerektiren nitelikleri yitirmemis adli yargi hakim ve savcilari arasindan adli yargi hakim ve savcilarinca, uc asil ve iki yedek uyesi birinci sinif olup, birinci sinifa ayrilmayi gerektiren nitelikleri yitirmemis idari yargi hakim ve savcilari arasindan idari yargi hakim ve savcilarinca, dort yil icin secilir. Suresi biten uyeler yeniden secilebilir.

Kurul uyeligi secimi, uyelerin gorev suresinin dolmasindan onceki altmis gun icinde yapilir. Cumhurbaskani tarafindan secilen uyelerin gorev sureleri dolmadan Kurul uyeliginin bosalmasi durumunda, bosalmayi takip eden altmis gun icinde, yeni uyelerin secimi yapilir. Diger uyeliklerin bosalmasi halinde, asil uyenin yedegi tarafindan kalan sure tamamlanir.

Yargitay, Danistay ve Turkiye Adalet Akademisi genel kurullarindan secilecek Kurul uyeligi icin her uyenin, birinci sinif adli ve idari yargi hakim ve savcilari arasindan secilecek Kurul uyeligi icin her hakim ve savcinin; ancak bir aday icin oy kullanacagi secimlerde, en fazla oy alan adaylar sirasiyla asil ve yedek uye secilir. Bu secimler her donem icin bir defada ve gizli oyla yapilir.

Kurulun, Adalet Bakani ile Adalet Bakanligi Mustesari disindaki asil uyeleri, gorevlerinin devami suresince; kanunda belirlenenler disinda baska bir gorev alamazlar veya Kurul tarafindan baska bir goreve atanamaz ve secilemezler.

Kurulun yonetimi ve temsili Kurul Baskanina aittir. Kurul Baskani dairelerin calismalarina katilamaz. Kurul, kendi uyeleri arasindan daire baskanlarini ve daire baskanlarindan birini de baskanvekili olarak secer. Baskan, yetkilerinden bir kismini baskanvekiline devredebilir.

Kurul, adli ve idari yargi hakim ve savcilarini meslege kabul etme, atama ve nakletme, gecici yetki verme, yukselme ve birinci sinifa ayirma, kadro dagitma, meslekte kalmalari uygun gorulmeyenler hakkinda karar verme, disiplin cezasi verme, gorevden uzaklastirma islemlerini yapar; Adalet Bakanliginin, bir mahkemenin kaldirilmasi veya yargi cevresinin degistirilmesi konusundaki tekliflerini karara baglar; ayrica, Anayasa ve kanunlarla verilen diger gorevleri yerine getirir.

Hakim ve savcilarin gorevlerini; kanun, tuzuk, yonetmeliklere ve genelgelere (hakimler icin idari nitelikteki genelgelere) uygun olarak yapip yapmadiklarini denetleme; gorevlerinden dolayi veya gorevleri sirasinda suc isleyip islemediklerini, hal ve eylemlerinin sifat ve gorevleri icaplarina uyup uymadigini arastirma ve gerektiginde haklarinda inceleme ve sorusturma islemleri, ilgili dairenin teklifi ve Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu Baskaninin oluru ile Kurul mufettislerine yaptirilir. Sorusturma ve inceleme islemleri, hakkinda sorusturma ve inceleme yapilacak olandan daha kidemli hakim veya savci eliyle de yaptirilabilir.

Kurulun meslekten cikarma cezasina iliskin olanlar disindaki kararlarina karsi yargi mercilerine basvurulamaz.

Kurula bagli Genel Sekreterlik kurulur. Genel Sekreter, birinci sinif hakim ve savcilardan Kurulun teklif ettigi uc aday arasindan Kurul Baskani tarafindan atanir. Kurul mufettisleri ile Kurulda gecici veya surekli olarak calistirilacak hakim ve savcilari, muvafakatlerini alarak atama yetkisi Kurula aittir.

Adalet Bakanliginin merkez, bagli ve ilgili kuruluslarinda gecici veya surekli olarak calistirilacak hakim ve savcilar ile adalet mufettislerini ve hakim ve savci mesleginden olan ic denetcileri, muvafakatlerini alarak atama yetkisi Adalet Bakanina aittir.

Kurul uyelerinin secimi, dairelerin olusumu ve isbolumu, Kurulun ve dairelerin gorevleri, toplanti ve karar yeter sayilari, calisma usul ve esaslari, dairelerin karar ve islemlerine karsi yapilacak itirazlar ve bunlarin incelenmesi usulu ile Genel Sekreterligin kurulus ve gorevleri kanunla duzenlenir.'

Madde 166 / Eski Hali

Ekonomik, sosyal ve kulturel kalkinmayi, ozellikle sanayi ve tarimin yurt duzeyinde dengeli ve uyumlu bicimde hizla gelismesini, ulke kaynaklarinin dokum ve degerlendirilmesini yaparak verimli sekilde kullanilmasini planlamak, bu amacla gerekli teskilati kurmak Devletin gorevidir.

Planda milli tasarrufu ve uretimi artirici, fiyatlarda istikrar ve dis odemelerde dengeyi saglayici, yatirim ve istihdami gelistirici tedbirler ongorulur; yatirimlarda toplum yararlari ve gerekleri gozetilir; kaynaklarin verimli sekilde kullanilmasi hedef alinir. Kalkinma girisimleri, bu plana gore gerceklestirilir.

Kalkinma planlarinin hazirlanmasina, Turkiye Buyuk Millet Meclisince onaylanmasina, uygulanmasina, degistirilmesine ve butunlugunu bozacak degisikliklerin onlenmesine iliskin usul ve esaslar kanunla duzenlenir.

Madde 166 / Yeni Hali

Ekonomik, sosyal ve kulturel kalkinmayi, ozellikle sanayi ve tarimin yurt duzeyinde dengeli ve uyumlu bicimde hizla gelismesini, ulke kaynaklarinin dokum ve degerlendirilmesini yaparak verimli sekilde kullanilmasini planlamak, bu amacla gerekli teskilati kurmak Devletin gorevidir.

Planda milli tasarrufu ve uretimi artirici, fiyatlarda istikrar ve dis odemelerde dengeyi saglayici, yatirim ve istihdami gelistirici tedbirler ongorulur; yatirimlarda toplum yararlari ve gerekleri gozetilir; kaynaklarin verimli sekilde kullanilmasi hedef alinir. Kalkinma girisimleri, bu plana gore gerceklestirilir.

Kalkinma planlarinin hazirlanmasina, Turkiye Buyuk Millet Meclisince onaylanmasina, uygulanmasina, degistirilmesine ve butunlugunu bozacak degisikliklerin onlenmesine iliskin usul ve esaslar kanunla duzenlenir.

Ekonomik ve sosyal politikalarin olusturulmasinda hukumete istisari nitelikte gorus bildirmek amaciyla Ekonomik ve Sosyal Konsey kurulur. Ekonomik ve Sosyal Konseyin kurulus ve isleyisi kanunla duzenlenir.

Madde 147 / Eski Hali

Anayasa Mahkemesi uyeleri altmisbes yasini doldurunca emekliye ayrilirlar.

Anayasa Mahkemesi uyeligi, bir uyenin hakimlik mesleginden cikarilmayi gerektiren bir suctan dolayi hukum giymesi halinde kendiliginden; gorevini saglik bakimindan yerine getiremeyeceginin kesin olarak anlasilmasi halinde de, Anayasa Mahkemesi uye tam sayisinin salt cogunlugunun karari ile sona erer.

Madde 147 / Yeni Hali

Anayasa Mahkemesi uyeleri oniki yil icin secilirler. Bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi uyesi secilemez. Anayasa Mahkemesi uyeleri altmisbes yasini doldurunca emekliye ayrilirlar. Zorunlu emeklilik yasindan once gorev suresi dolan uyelerin baska bir gorevde calismalari ve ozluk isleri kanunla duzenlenir.

Anayasa Mahkemesi uyeligi, bir uyenin hakimlik mesleginden cikarilmayi gerektiren bir suctan dolayi hukum giymesi halinde kendiliginden; gorevini saglik bakimindan yerine getiremeyeceginin kesin olarak anlasilmasi halinde de, Anayasa Mahkemesi uye tam sayisinin salt cogunlugunun karari ile sona erer.

Madde 148 / Eski Hali

Anayasa Mahkemesi, kanunlarin, kanun hukmunde kararnamelerin ve Turkiye Buyuk Millet Meclisi Ictuzugunun Anayasaya sekil ve esas bakimlarindan uygunlugunu denetler. Anayasa degisikliklerini ise sadece sekil bakimindan inceler ve denetler. Ancak, olaganustu hallerde, sikiyonetim ve savas hallerinde cikarilan kanun hukmunde kararnamelerin sekil ve esas bakimindan Anayasaya aykiriligi iddiasiyla, Anayasa Mahkemesinde dava acilamaz.

Kanunlarin sekil bakimindan denetlenmesi, son oylamanin, ongorulen cogunlukla yapilip yapilmadigi; Anayasa degisikliklerinde ise, teklif ve oylama cogunluguna ve ivedilikle gorusulemeyecegi sartina uyulup uyulmadigi hususlari ile sinirlidir. şekil bakimindan denetleme, Cumhurbaskaninca veya Turkiye Buyuk Millet Meclisi uyelerinin beste biri tarafindan istenebilir. Kanunun yayimlandigi tarihten itibaren on gun gectikten sonra, sekil bozukluguna dayali iptal davasi acilamaz; def'i yoluyla da ileri surulemez.

Anayasa Mahkemesi Cumhurbaskanini, Bakanlar Kurulu uyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yargitay, Danistay, Askeri Yargitay, Askeri Yuksek Idare Mahkemesi Baskan ve uyelerini, Bassavcilarini, Cumhuriyet Bassavcivekilini, Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu ve Sayistay Baskan ve uyelerini gorevleriyle ilgili suclardan dolayi Yuce Divan sifatiyla yargilar.

Yuce Divanda, savcilik gorevini Cumhuriyet Bassavcisi veya Cumhuriyet Bassavcivekili yapar.

Yuce Divan kararlari kesindir.

Anayasa Mahkemesi, Anayasa ile verilen diger gorevleri de yerine getirir.

Madde 148 / Yeni Hali

Anayasa Mahkemesi, kanunlarin, kanun hukmunde kararnamelerin ve Turkiye Buyuk Millet Meclisi Ictuzugunun Anayasaya sekil ve esas bakimlarindan uygunlugunu denetler ve bireysel basvurulari karara baglar. Anayasa degisikliklerini ise sadece sekil bakimindan inceler ve denetler. Ancak, olaganustu hallerde, sikiyonetim ve savas hallerinde cikarilan kanun hukmunde kararnamelerin sekil ve esas bakimindan Anayasaya aykiriligi iddiasiyla, Anayasa Mahkemesinde dava acilamaz.

Kanunlarin sekil bakimindan denetlenmesi, son oylamanin, ongorulen cogunlukla yapilip yapilmadigi; Anayasa degisikliklerinde ise, teklif ve oylama cogunluguna ve ivedilikle gorusulemeyecegi sartina uyulup uyulmadigi hususlari ile sinirlidir. şekil bakimindan denetleme, Cumhurbaskaninca veya Turkiye Buyuk Millet Meclisi uyelerinin beste biri tarafindan istenebilir. Kanunun yayimlandigi tarihten itibaren on gun gectikten sonra, sekil bozukluguna dayali iptal davasi acilamaz; def'i yoluyla da ileri surulemez.

Herkes, Anayasada guvence altina alinmis temel hak ve ozgurluklerinden, Avrupa Insan Haklari Sozlesmesi kapsamindaki herhangi birinin kamu gucu tarafindan, ihlal edildigi iddiasiyla Anayasa Mahkemesine basvurabilir. Basvuruda bulunabilmek icin olagan kanun yollarinin tuketilmis olmasi sarttir.

Bireysel basvuruda, kanun yolunda gozetilmesi gereken hususlarda inceleme yapilamaz.

Bireysel basvuruya iliskin usul ve esaslar kanunla duzenlenir.

Anayasa Mahkemesi Cumhurbaskanini, Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanini, Bakanlar Kurulu uyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yargitay, Danistay, Askeri Yargitay, Askeri Yuksek Idare Mahkemesi Baskan ve uyelerini, Bassavcilarini, Cumhuriyet Bassavcivekilini, Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu ve Sayistay Baskan ve uyelerini gorevleriyle ilgili suclardan dolayi Yuce Divan sifatiyla yargilar.

Genelkurmay Baskani, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlari ile Jandarma Genel Komutani da gorevleriyle ilgili suclardan dolayi Yuce Divanda yargilanirlar.

Yuce Divanda, savcilik gorevini Cumhuriyet Bassavcisi veya Cumhuriyet Bassavcivekili yapar.

Yuce Divan kararlarina karsi yeniden inceleme basvurusu yapilabilir. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucunda verdigi kararlar kesindir.

Anayasa Mahkemesi, Anayasa ile verilen diger gorevleri de yerine getirir.

Yuce Divan kararlari kesindir.

Madde 149 / Eski Hali

Anayasa Mahkemesi, Baskan ve on uye ile toplanir, salt cogunluk ile karar verir. Anayasa degisikliklerinde iptale ve siyasi parti davalarinda kapatilmaya karar verebilmesi icin beste uc oy coklugu sarttir.

şekil bozukluguna dayali iptal davalari Anayasa Mahkemesince oncelikle incelenip karara baglanir.

Anayasa Mahkemesinin kurulusu ve yargilama usulleri kanunla; mahkemenin calisma esaslari ve uyeleri arasindaki isbolumu kendi yapacagi Ictuzukle duzenlenir.

Anayasa Mahkemesi Yuce Divan sifatiyla baktigi davalar disinda kalan isleri dosya uzerinde inceler. Ancak, gerekli gordugu hallerde sozlu aciklamalarini dinlemek uzere ilgilileri ve konu uzerinde bilgisi olanlari cagirabilir (Ek ibare: 23.7.1995-4121/14 md.) ve siyasi partilerin temelli kapatilmasi veya kapatilmasina iliskin davalarda, Yargitay Cumhuriyet Bassavcisindan sonra kapatilmasi istenen siyasi partinin genel baskanliginin veya tayin edecegi bir vekilin savunmasini dinler.

Madde 149 / Yeni Hali

Anayasa Mahkemesi, iki bolum ve Genel Kurul halinde calisir. Bolumler, baskanvekili baskanliginda dort uyenin katilimiyla toplanir. Genel Kurul, Mahkeme Baskaninin veya Baskanin belirleyecegi baskanvekilinin baskanliginda en az oniki uye ile toplanir. Bolumler ve Genel Kurul, kararlarini salt cogunlukla alir. Bireysel basvurularin kabul edilebilirlik incelemesi icin komisyonlar olusturulabilir.

Siyasi partilere iliskin dava ve basvurulara, iptal ve itiraz davalari ile Yuce Divan sifatiyla yurutulecek yargilamalara Genel Kurulca bakilir, bireysel basvurular ise bolumlerce karara baglanir.

Anayasa degisikliginde iptale, siyasi partilerin kapatilmasina ya da Devlet yardimindan yoksun birakilmasina karar verilebilmesi icin toplantiya katilan uyelerin ucte iki oy coklugu sarttir.

şekil bozukluguna dayali iptal davalari Anayasa Mahkemesince oncelikle incelenip karara baglanir.

Anayasa Mahkemesinin kurulusu, Genel Kurul ve bolumlerin yargilama usulleri, Baskan, baskanvekilleri ve uyelerin disiplin isleri kanunla; Mahkemenin calisma esaslari, bolum ve komisyonlarin olusumu ve isbolumu kendi yapacagi Ictuzukle duzenlenir.

Anayasa Mahkemesi Yuce Divan sifatiyla baktigi davalar disinda kalan isleri dosya uzerinde inceler. Ancak, bireysel basvurularda durusma yapilmasina karar verilebilir. Mahkeme ayrica, gerekli gordugu hallerde sozlu aciklamalarini dinlemek uzere ilgilileri ve konu uzerinde bilgisi olanlari cagirabilir ve siyasi partilerin kapatilmasina iliskin davalarda, Yargitay Cumhuriyet Bassavcisindan sonra kapatilmasi istenen siyasi partinin genel baskanliginin veya tayin edecegi bir vekilin savunmasini dinler.'

Madde 129 / Eski Hali

Memurlar ve diger kamu gorevlileri Anayasa ve kanunlara sadik kalarak faaliyette bulunmakla yukumludurler.

Memurlar ve diger kamu gorevlileri ile kamu kurumu niteligindeki meslek kuruluslari ve bunlarin ust kuruluslari mensuplarina savunma hakki taninmadikca disiplin cezasi verilemez.

Uyarma ve kinama cezalariyla ilgili olanlar haric, disiplin kararlari yargi denetimi disinda birakilamaz.

Silahli Kuvvetler mensuplari ile hakimler ve savcilar hakkindaki hukumler saklidir.

Memurlar ve diger kamu gorevlilerinin yetkilerini kullanirken isledikleri kusurlardan dogan tazminat davalari, kendilerine rucu edilmek kaydiyla ve kanunun gosterdigi sekil ve sartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine acilabilir.

Memurlar ve diger kamu gorevlileri hakkinda isledikleri iddia edilen suclardan oturu ceza kovusturmasi acilmasi, kanunla belirlenen istisnalar disinda, kanunun gosterdigi idari merciin iznine baglidir.

Madde 129 / Yeni Hali

Memurlar ve diger kamu gorevlileri Anayasa ve kanunlara sadik kalarak faaliyette bulunmakla yukumludurler.

Memurlar ve diger kamu gorevlileri ile kamu kurumu niteligindeki meslek kuruluslari ve bunlarin ust kuruluslari mensuplarina savunma hakki taninmadikca disiplin cezasi verilemez.

Silahli Kuvvetler mensuplari ile hakimler ve savcilar hakkindaki hukumler saklidir.

Memurlar ve diger kamu gorevlilerinin yetkilerini kullanirken isledikleri kusurlardan dogan tazminat davalari, kendilerine rucu edilmek kaydiyla ve kanunun gosterdigi sekil ve sartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine acilabilir.

Memurlar ve diger kamu gorevlileri hakkinda isledikleri iddia edilen suclardan oturu ceza kovusturmasi acilmasi, kanunla belirlenen istisnalar disinda, kanunun gosterdigi idari merciin iznine baglidir.

Disiplin kararlari yargi denetimi disinda birakilamaz.

Madde 145 / Eski Hali

Askeri yargi, askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafindan yurutulur. Bu mahkemeler, asker kisilerin; askeri olan suclari ile bunlarin asker kisiler aleyhine veya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet ve gorevleri ile ilgili olarak isledikleri suclara ait davalara bakmakla gorevlidirler.

Askeri mahkemeler, asker olmayan kisilerin ozel kanunda belirtilen askeri suclari ile kanunda gosterilen gorevlerini ifa ettikleri sirada veya kanunda gosterilen askeri mahallerde askerlere karsi isledikleri suclara da bakmakla gorevlidirler.

Askeri mahkemelerin savas veya sikiyonetim hallerinde hangi suclar ve hangi kisiler bakimindan yetkili olduklari; kuruluslari ve gerektiginde bu mahkemelerde adli yargi hakim ve savcilarinin gorevlendirilmeleri kanunla duzenlenir.

Askeri yargi organlarinin kurulusu, isleyisi, askeri hakimlerin ozluk isleri, askeri savcilik gorevlerini yapan askeri hakimlerin mahkemesinde gorevli bulunduklari komutanlik ile iliskileri, mahkemelerin bagimsizligi, hakimlik teminati, askerlik hizmetinin gereklerine gore kanunla duzenlenir. Kanun, ayrica askeri hakimlerin yargi hizmeti disindaki askeri hizmetler yonunden askeri hizmetlerin gereklerine gore teskilatinda gorevli bulunduklari komutanlik ile olan iliskilerini de gosterir.

Madde 145 / Yeni Hali

Askeri yargi, askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafindan yurutulur. Bu mahkemeler; asker kisiler tarafindan islenen askeri suclar ile bunlarin asker kisiler aleyhine veya askerlik hizmet ve gorevleriyle ilgili olarak isledikleri suclara ait davalara bakmakla gorevlidir. Devletin guvenligine, anayasal duzene ve bu duzenin isleyisine karsi suclara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde gorulur.

Savas hali haricinde, asker olmayan kisiler askeri mahkemelerde yargilanamaz.

Askeri mahkemelerin savas halinde hangi suclar ve hangi kisiler bakimindan yetkili olduklari; kuruluslari ve gerektiginde bu mahkemelerde adli yargi hakim ve savcilarinin gorevlendirilmeleri kanunla duzenlenir.

Askeri yargi organlarinin kurulusu, isleyisi, askeri hakimlerin ozluk isleri, askeri savcilik gorevlerini yapan askeri hakimlerin gorevli bulunduklari komutanlikla iliskileri, mahkemelerin bagimsizligi ve hakimlik teminati esaslarina gore kanunla duzenlenir.

Madde 146 / Eski Hali

Anayasa Mahkemesi onbir asil ve dort yedek uyeden kurulur.

Cumhurbaskani, iki asil ve iki yedek uyeyi Yargitay, iki asil ve bir yedek uyeyi Danistay, birer asil uyeyi Askeri Yargitay, Askeri Yuksek Idare Mahkemesi ve Sayistay genel kurullarinca kendi Baskan ve uyeleri arasindan uye tamsayilarinin salt cogunlugu ile her bos yer icin gosterecekleri ucer aday icinden; bir asil uyeyi ise Yuksekogretim Kurulunun kendi uyesi olmayan yuksekogretim kurumlari ogretim uyeleri icinden gosterecegi uc aday arasindan; uc asil ve bir yedek uyeyi ust kademe yoneticileri ile avukatlar arasindan secer.

Yuksekogretim kurumlari ogretim uyeleri ile ust kademe yoneticileri ve avukatlarin Anayasa Mahkemesine asil ve yedek uye secilebilmeleri icin, kirk yasini doldurmus, yuksekogrenim gormus veya ogrenim kurumlarinda en az onbes yil ogretim uyeligi veya kamu hizmetinde en az onbes yil fiilen calismis veya en az onbes yil avukatlik yapmis olmak sarttir.

Anayasa Mahkemesi, asil uyeleri arasindan gizli oyla ve uye tamsayisinin salt cogunlugu ile dort yil icin bir Baskan ve bir Baskanvekili secer. Suresi bitenler yeniden secilebilirler.

Anayasa Mahkemesi uyeleri, asli gorevleri disinda resmi veya ozel hicbir gorev alamazlar.

Madde 146 / Yeni Hali

Anayasa Mahkemesi onyedi uyeden kurulur.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi; iki uyeyi Sayistay Genel Kurulunun kendi baskan ve uyeleri arasindan, her bos yer icin gosterecekleri ucer aday icinden, bir uyeyi ise baro baskanlarinin serbest avukatlar arasindan gosterecekleri uc aday icinden yapacagi gizli oylamayla secer. Turkiye Buyuk Millet Meclisinde yapilacak bu secimde, her bos uyelik icin ilk oylamada uye tam sayisinin ucte iki ve ikinci oylamada uye tam sayisinin salt cogunlugu aranir. Ikinci oylamada salt cogunluk saglanamazsa, bu oylamada en cok oy alan iki aday icin ucuncu oylama yapilir; ucuncu oylamada en fazla oy alan aday uye secilmis olur.

Cumhurbaskani; uc uyeyi Yargitay, iki uyeyi Danistay, bir uyeyi Askeri Yargitay, bir uyeyi Askeri Yuksek Idare Mahkemesi genel kurullarinca kendi baskan ve uyeleri arasindan her bos yer icin gosterecekleri ucer aday icinden; en az ikisi hukukcu olmak uzere uc uyeyi Yuksekogretim Kurulunun kendi uyesi olmayan yuksekogretim kurumlarinin hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarinda gorev yapan ogretim uyeleri arasindan gosterecegi ucer aday icinden; dort uyeyi ust kademe yoneticileri, serbest avukatlar, birinci sinif hakim ve savcilar ile en az bes yil raportorluk yapmis Anayasa Mahkemesi raportorleri arasindan secer.

Yargitay, Danistay, Askeri Yargitay, Askeri Yuksek Idare Mahkemesi ve Sayistay genel kurullari ile Yuksekogretim Kurulundan Anayasa Mahkemesi uyeligine aday gostermek icin yapilacak secimlerde, her bos uyelik icin, bir uye ancak bir aday icin oy kullanabilir; (Anayasa Mahkemesi'nce cikarilmistir) en fazla oy alan uc kisi aday gosterilmis sayilir. Baro baskanlarinin serbest avukatlar arasindan gosterecekleri uc aday icin yapilacak secimde de her bir baro baskani ancak bir aday icin oy kullanabilir ve (Anayasa Mahkemesi'nce cikarilmistir) en fazla oy alan uc kisi aday gosterilmis sayilir.

Anayasa Mahkemesine uye secilebilmek icin, kirkbes yasin doldurulmus olmasi kaydiyla; yuksekogretim kurumlari ogretim uyelerinin profesor veya docent unvanini kazanmis, avukatlarin en az yirmi yil fiilen avukatlik yapmis, ust kademe yoneticilerinin yuksekogrenim gormus ve en az yirmi yil kamu hizmetinde fiilen calismis, birinci sinif hakim ve savcilarin adaylik dahil en az yirmi yil calismis olmasi sarttir.

Anayasa Mahkemesi uyeleri arasindan gizli oyla ve uye tam sayisinin salt cogunlugu ile dort yil icin bir Baskan ve iki baskanvekili secilir. Suresi bitenler yeniden secilebilirler.

Anayasa Mahkemesi uyeleri asli gorevleri disinda resmi veya ozel hicbir gorev alamazlar.'

Madde 94 / Eski Hali

Turkiye Buyuk Millet Meclisinin Baskanlik Divani, Meclis uyeleri arasindan secilen Meclis Baskani, Baskanvekilleri, Katip üyeler ve Idare Amirlerinden olusur.

Baskanlik Divani, Meclisteki siyasi parti gruplarinin uye sayisi oraninda Divana katilmalarini saglayacak sekilde kurulur. Siyasi parti gruplari Baskanlik icin aday gosteremezler.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanlik Divani icin, bir yasama doneminde iki secim yapilir. Ilk secilenlerin gorev suresi iki, ikinci devre icin secilenlerin gorev suresi uc yildir.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskan adaylari, meclis uyeleri icinden, Meclisin toplandigi gunden itibaren bes gun icinde, Baskanlik Divanina bildirilir. Baskan secimi gizli oyla yapilir. Ilk iki oylamada uye tam sayisinin ucte iki ve ucuncu oylamada uye tamsayisinin salt cogunlugu aranir. ücuncu oylamada salt cogunluk saglanamazsa, bu oylamada en cok oy alan iki aday icin dorduncu oylama yapilir; dorduncu oylamada en fazla oy alan uye, Baskan secilmis olur. Baskan secimi, aday gosterme suresinin bitiminden itibaren, bes gun icinde tamamlanir.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanvekillerinin, Katip üyelerinin ve Idare Amirlerinin adedi, secim nisabi, oylama sayisi ve usulleri, Meclis Ictuzugunde belirlenir.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskani, Baskanvekilleri, uyesi bulunduklari siyasi partinin veya parti grubunun Meclis icinde veya disindaki faaliyetlerine; gorevlerinin geregi olan haller disinda, Meclis tartismalarina katilamazlar; Baskan ve oturumu yoneten Baskanvekili oy kullanamazlar.

Madde 94 / Yeni Hali

Turkiye Buyuk Millet Meclisinin Baskanlik Divani, Meclis uyeleri arasindan secilen Meclis Baskani, Baskanvekilleri, Katip üyeler ve Idare Amirlerinden olusur.

Baskanlik Divani, Meclisteki siyasi parti gruplarinin uye sayisi oraninda Divana katilmalarini saglayacak sekilde kurulur. Siyasi parti gruplari Baskanlik icin aday gosteremezler.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanlik Divani icin, bir yasama doneminde iki secim yapilir. Ilk secilenlerin gorev suresi iki, ikinci devre icin secilenlerin gorev suresi ise o yasama doneminin sonuna kadar devam eder.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskan adaylari, meclis uyeleri icinden, Meclisin toplandigi gunden itibaren bes gun icinde, Baskanlik Divanina bildirilir. Baskan secimi gizli oyla yapilir. Ilk iki oylamada uye tam sayisinin ucte iki ve ucuncu oylamada uye tamsayisinin salt cogunlugu aranir. ücuncu oylamada salt cogunluk saglanamazsa, bu oylamada en cok oy alan iki aday icin dorduncu oylama yapilir; dorduncu oylamada en fazla oy alan uye, Baskan secilmis olur. Baskan secimi, aday gosterme suresinin bitiminden itibaren, bes gun icinde tamamlanir.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanvekillerinin, Katip üyelerinin ve Idare Amirlerinin adedi, secim nisabi, oylama sayisi ve usulleri, Meclis Ictuzugunde belirlenir.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskani, Baskanvekilleri, uyesi bulunduklari siyasi partinin veya parti grubunun Meclis icinde veya disindaki faaliyetlerine; gorevlerinin geregi olan haller disinda, Meclis tartismalarina katilamazlar; Baskan ve oturumu yoneten Baskanvekili oy kullanamazlar.

Madde 125 / Eski Hali

Idarenin her turlu eylem ve islemlerine karsi yargi yolu aciktir. (Ek hukum: 13.8.1999-4446/2 md.) Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz sartlasma ve sozlesmelerinde bunlardan dogan uyusmazliklarin milli veya milletlerarasi tahkim yoluyla cozulmesi ongorulebilir. Milletlerarasi tahkime ancak yabancilik unsuru tasiyan uyusmazliklar icin gidilebilir.

Cumhurbaskaninin tek basina yapacagi islemler ile Yuksek Askeri şuranin kararlari yargi denetimi disindadir.

Idari islemlere karsi acilacak davalarda sure, yazili bildirim tarihinden baslar.

Yargi yetkisi, idari eylem ve islemlerin hukuka uygunlugunun denetimi ile sinirlidir. Yurutme gorevinin kanunlarda gosterilen sekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kisitlayacak, idari eylem ve islem niteliginde veya takdir yetkisini kaldiracak bicimde yargi karari verilemez.

Idari islemin uygulanmasi halinde telafisi guc veya imkansiz zararlarin dogmasi ve idari islemin acikca hukuka aykiri olmasi sartlarinin birlikte gerceklesmesi durumunda gerekce gosterilerek yurutmenin durdurulmasina karar verilebilir.

Kanun, olaganustu hallerde, sikiyonetim, seferberlik ve savas halinde ayrica milli guvenlik, kamu duzeni, genel saglik nedenleri ile yurutmenin durdurulmasi karari verilmesini sinirlayabilir.

Idare, kendi eylem ve islemlerinden dogan zarari odemekle yukumludur.

Madde 125 / Yeni Hali

Idarenin her turlu eylem ve islemlerine karsi yargi yolu aciktir. (Ek hukum: 13.8.1999-4446/2 md.) Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz sartlasma ve sozlesmelerinde bunlardan dogan uyusmazliklarin milli veya milletlerarasi tahkim yoluyla cozulmesi ongorulebilir. Milletlerarasi tahkime ancak yabancilik unsuru tasiyan uyusmazliklar icin gidilebilir.

Cumhurbaskaninin tek basina yapacagi islemler ile Yuksek Askeri şuranin kararlari yargi denetimi disindadir. Ancak, Yuksek Askeri şuranin terfi islemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayirma haric her turlu ilisik kesme kararlarina karsi yargi yolu aciktir.

Idari islemlere karsi acilacak davalarda sure, yazili bildirim tarihinden baslar.

Yargi yetkisi, idari eylem ve islemlerin hukuka uygunlugunun denetimi ile sinirli olup, hic bir surette yerindelik denetimi seklinde kullanilamaz. Yurutme gorevinin kanunlarda gosterilen sekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kisitlayacak, idari eylem ve islem niteliginde veya takdir yetkisini kaldiracak bicimde yargi karari verilemez.

Idari islemin uygulanmasi halinde telafisi guc veya imkansiz zararlarin dogmasi ve idari islemin acikca hukuka aykiri olmasi sartlarinin birlikte gerceklesmesi durumunda gerekce gosterilerek yurutmenin durdurulmasina karar verilebilir.

Kanun, olaganustu hallerde, sikiyonetim, seferberlik ve savas halinde ayrica milli guvenlik, kamu duzeni, genel saglik nedenleri ile yurutmenin durdurulmasi karari verilmesini sinirlayabilir.

Idare, kendi eylem ve islemlerinden dogan zarari odemekle yukumludur.

Madde 128 / Eski Hali

Devletin, kamu iktisadi tesebbusleri ve diger kamu tuzel kisilerinin genel idare esaslarina gore yurutmekle yukumlu olduklari kamu hizmetlerinin gerektirdigi asli ve surekli gorevler, memurlar ve diger kamu gorevlileri eliyle gorulur.

Memurlarin ve diger kamu gorevlilerinin nitelikleri, atanmalari, gorev ve yetkileri, haklari ve yukumlulukleri, aylik ve odenekleri ve diger ozluk isleri kanunla duzenlenir.

üst kademe yoneticilerinin yetistirilme usul ve esaslari, kanunla ozel olarak duzenlenir.

Madde 128 / Yeni Hali

Devletin, kamu iktisadi tesebbusleri ve diger kamu tuzel kisilerinin genel idare esaslarina gore yurutmekle yukumlu olduklari kamu hizmetlerinin gerektirdigi asli ve surekli gorevler, memurlar ve diger kamu gorevlileri eliyle gorulur.

Memurlarin ve diger kamu gorevlilerinin nitelikleri, atanmalari, gorev ve yetkileri, haklari ve yukumlulukleri, aylik ve odenekleri ve diger ozluk isleri kanunla duzenlenir. Ancak, mali ve sosyal haklara iliskin toplu sozlesme hukumleri saklidir.

üst kademe yoneticilerinin yetistirilme usul ve esaslari, kanunla ozel olarak duzenlenir.

Madde 54 / Eski Hali

Toplu is sozlesmesinin yapilmasi sirasinda, uyusmazlik cikmasi halinde isciler grev hakkina sahiptirler. Bu hakkin kullanilmasinin ve isverenin lokavta basvurmasinin usul ve sartlari ile kapsam ve istisnalari kanunla duzenlenir.

Grev hakki ve lokavt iyi niyet kurallarina aykiri tarzda, toplum zararina ve milli serveti tahrip edecek sekilde kullanilamaz.

Grev esnasinda greve katilan iscilerin ve sendikanin kasitli veya kusurlu hareketleri sonucu, grev uygulanan isyerinde sebep olduklari maddi zarardan sendika sorumludur.

Grev ve lokavtin yasaklanabilecegi veya ertelenebilecegi haller ve isyerleri kanunla duzenlenir.

Grev ve lokavtin yasaklandigi hallerde veya ertelendigi durumlarda ertelemenin sonunda, uyusmazlik Yuksek Hakem Kurulunca cozulur. Uyusmazligin her safhasinda taraflar da anlasarak Yuksek Hakem Kuruluna basvurabilir. Yuksek Hakem Kurulunun kararlari kesindir ve toplu is sozlesmesi hukmundedir.

Yuksek Hakem Kurulunun kurulus ve gorevleri kanunla duzenlenir.

Siyasi amacli grev ve lokavt, dayanisma grev ve lokavti, genel grev ve lokavt, isyeri isgali, isi yavaslatma, verim dusurme ve diger direnisler yapilamaz.

Greve katilmayanlarin isyerinde calismalari, greve katilanlar tarafindan hicbir sekilde engellenemez.

Madde 54 / Yeni Hali

Toplu is sozlesmesinin yapilmasi sirasinda, uyusmazlik cikmasi halinde isciler grev hakkina sahiptirler. Bu hakkin kullanilmasinin ve isverenin lokavta basvurmasinin usul ve sartlari ile kapsam ve istisnalari kanunla duzenlenir.

Grev hakki ve lokavt iyi niyet kurallarina aykiri tarzda, toplum zararina ve milli serveti tahrip edecek sekilde kullanilamaz.

Grev esnasinda greve katilan iscilerin ve sendikanin kasitli veya kusurlu hareketleri sonucu, grev uygulanan isyerinde sebep olduklari maddi zarardan sendika sorumludur.

Grev ve lokavtin yasaklanabilecegi veya ertelenebilecegi haller ve isyerleri kanunla duzenlenir.

Grev ve lokavtin yasaklandigi hallerde veya ertelendigi durumlarda ertelemenin sonunda, uyusmazlik Yuksek Hakem Kurulunca cozulur. Uyusmazligin her safhasinda taraflar da anlasarak Yuksek Hakem Kuruluna basvurabilir. Yuksek Hakem Kurulunun kararlari kesindir ve toplu is sozlesmesi hukmundedir.

Yuksek Hakem Kurulunun kurulus ve gorevleri kanunla duzenlenir.

Siyasi amacli grev ve lokavt, dayanisma grev ve lokavti, genel grev ve lokavt, isyeri isgali, isi yavaslatma, verim dusurme ve diger direnisler yapilamaz.

Greve katilmayanlarin isyerinde calismalari, greve katilanlar tarafindan hicbir sekilde engellenemez.

Madde 74 / Eski Hali

Vatandaslar ve karsiliklilik esasi gozetilmek kaydiyla Turkiye'de ikamet eden yabancilar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve sikayetleri hakkinda, yetkili makamlara ve Turkiye Buyuk Millet Meclisine yazi ile basvurma hakkina sahiptir.

Kendileriyle ilgili basvurmalarin sonucu, gecikmeksizin dilekce sahiplerine yazili olarak bildirilir.

Bu hakkin kullanilma bicimi kanunla duzenlenir.

Madde 74 / Yeni Hali

Vatandaslar ve karsiliklilik esasi gozetilmek kaydiyla Turkiye'de ikamet eden yabancilar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve sikayetleri hakkinda, yetkili makamlara ve Turkiye Buyuk Millet Meclisine yazi ile basvurma hakkina sahiptir.

Kendileriyle ilgili basvurmalarin sonucu, gecikmeksizin dilekce sahiplerine yazili olarak bildirilir.

Bu hakkin kullanilma bicimi kanunla duzenlenir.

Herkes, bilgi edinme ve kamu denetcisine basvurma hakkina sahiptir.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanligina bagli olarak kurulan Kamu Denetciligi Kurumu idarenin isleyisiyle ilgili sikayetleri inceler.

Kamu Basdenetcisi Turkiye Buyuk Millet Meclisi tarafindan gizli oyla dort yil icin secilir. Ilk iki oylamada uye tam sayisinin ucte iki ve ucuncu oylamada uye tamsayisinin salt cogunlugu aranir. Ücuncu oylamada salt cogunluk saglanamazsa, bu oylamada en cok oy alan iki aday icin dorduncu oylama yapilir; dorduncu oylamada en fazla oy alan aday secilmis olur.

Bu maddede sayilan haklarin kullanilma bicimi, Kamu Denetciligi Kurumunun kurulusu, gorevi, calismasi, inceleme sonucunda yapacagi islemler ile Kamu Basdenetcisi ve kamu denetcilerinin nitelikleri, secimi ve ozluk haklarina iliskin usul ve esaslar kanunla duzenlenir.

Madde 84 / Eski Hali

Istifa eden milletvekilinin milletvekilliginin dusmesi, istifanin gecerli oldugu Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanlik Divaninca tespit edildikten sonra, Turkiye Buyuk Millet Meclisi Genel Kurulunca kararlastirilir.

Milletvekilliginin kesin hukum giyme veya kisitlanma halinde dusmesi, bu husustaki kesin mahkeme kararinin Genel Kurula bildirilmesiyle olur.

82 nci maddeye gore milletvekilligiyle bagdasmayan bir gorev veya hizmeti surdurmekte israr eden milletvekilinin milletvekilliginin dusmesine, yetkili komisyonun bu durumu tespit eden raporu uzerine Genel Kurul gizli oyla karar verir.

Meclis calismalarina ozursuz veya izinsiz olarak bir ay icerisinde toplam bes birlesim gunu katilmayan milletvekilinin milletvekilliginin dusmesine, durumun Meclis Baskanlik Divaninca tespit edilmesi uzerine, Genel Kurulca uye tam sayisinin salt cogunlugunun oyuyla karar verilebilir.

Partisinin temelli kapatilmasina beyan ve eylemleriyle sebep oldugu Anayasa Mahkemesinin temelli kapatmaya iliskin kesin kararinda belirtilen milletvekilinin milletvekilligi, bu kararin Resmi Gazetede gerekceli olarak yayimlandigi tarihte sona erer. Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanligi bu kararin geregini derhal yerine getirip Genel Kurula bilgi sunar.

Madde 84 / Yeni Hali

Istifa eden milletvekilinin milletvekilliginin dusmesi, istifanin gecerli oldugu Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanlik Divaninca tespit edildikten sonra, Turkiye Buyuk Millet Meclisi Genel Kurulunca kararlastirilir.

Milletvekilliginin kesin hukum giyme veya kisitlanma halinde dusmesi, bu husustaki kesin mahkeme kararinin Genel Kurula bildirilmesiyle olur.

82 nci maddeye gore milletvekilligiyle bagdasmayan bir gorev veya hizmeti surdurmekte israr eden milletvekilinin milletvekilliginin dusmesine, yetkili komisyonun bu durumu tespit eden raporu uzerine Genel Kurul gizli oyla karar verir.

Meclis calismalarina ozursuz veya izinsiz olarak bir ay icerisinde toplam bes birlesim gunu katilmayan milletvekilinin milletvekilliginin dusmesine, durumun Meclis Baskanlik Divaninca tespit edilmesi uzerine, Genel Kurulca uye tam sayisinin salt cogunlugunun oyuyla karar verilebilir.

Partisinin temelli kapatilmasina beyan ve eylemleriyle sebep oldugu Anayasa Mahkemesinin temelli kapatmaya iliskin kesin kararinda belirtilen milletvekilinin milletvekilligi, bu kararin Resmi Gazetede gerekceli olarak yayimlandigi tarihte sona erer. Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanligi bu kararin geregini derhal yerine getirip Genel Kurula bilgi sunar.

Madde 41 / Eski Hali

Aile, Turk toplumunun temelidir ve esler arasinda esitlige dayanir.

Devlet, ailenin huzur ve refahi ile ozellikle ananin ve cocuklarin korunmasi ve aile planlamasinin ogretimi ile uygulanmasini saglamak icin gerekli tedbirleri alir, teskilati kurar.

Madde 41 / Yeni Hali

Aile, Turk toplumunun temelidir ve esler arasinda esitlige dayanir.

Devlet, ailenin huzur ve refahi ile ozellikle ananin ve cocuklarin korunmasi ve aile planlamasinin ogretimi ile uygulanmasini saglamak icin gerekli tedbirleri alir, teskilati kurar.

Her cocuk, korunma ve bakimdan yararlanma, yuksek yararina acikca aykiri olmadikca, ana ve babasiyla kisisel ve dogrudan iliski kurma ve surdurme hakkina sahiptir.

Devlet, her turlu istismara ve siddete karsi cocuklari koruyucu tedbirleri alir.

Madde 51 / Eski Hali

Calisanlar ve isverenler, uyelerinin calisma iliskilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve gelistirmek icin onceden izin almaksizin sendikalar ve ust kuruluslar kurma, bunlara serbestce uye olma ve uyelikten serbestce cekilme haklarina sahiptir. Hic kimse bir sendikaya uye olmaya ya da uyelikten ayrilmaya zorlanamaz.

Sendika kurma hakki ancak, milli guvenlik, kamu duzeni, suc islenmesinin onlenmesi, genel saglik ve genel ahlak ile baskalarinin hak ve ozgurluklerinin korunmasi sebepleriyle ve kanunla sinirlanabilir.

Sendika kurma hakkinin kullanilmasinda uygulanacak sekil, sart ve usuller kanunda gosterilir.

Ayni zamanda ve ayni is kolunda birden fazla sendikaya uye olunamaz.

Isci niteligi tasimayan kamu gorevlilerinin bu alandaki haklarinin kapsam, istisna ve sinirlari gordukleri hizmetin niteligine uygun olarak kanunla duzenlenir.

Sendika ve ust kuruluslarinin tuzukleri, yonetim ve isleyisleri, Cumhuriyetin temel niteliklerine ve demokrasi esaslarina aykiri olamaz.

Madde 51 / Yeni Hali

Calisanlar ve isverenler, uyelerinin calisma iliskilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve gelistirmek icin onceden izin almaksizin sendikalar ve ust kuruluslar kurma, bunlara serbestce uye olma ve uyelikten serbestce cekilme haklarina sahiptir. Hic kimse bir sendikaya uye olmaya ya da uyelikten ayrilmaya zorlanamaz.

Sendika kurma hakki ancak, milli guvenlik, kamu duzeni, suc islenmesinin onlenmesi, genel saglik ve genel ahlak ile baskalarinin hak ve ozgurluklerinin korunmasi sebepleriyle ve kanunla sinirlanabilir.

Sendika kurma hakkinin kullanilmasinda uygulanacak sekil, sart ve usuller kanunda gosterilir.

Ayni zamanda ve ayni is kolunda birden fazla sendikaya uye olunamaz.

Isci niteligi tasimayan kamu gorevlilerinin bu alandaki haklarinin kapsam, istisna ve sinirlari gordukleri hizmetin niteligine uygun olarak kanunla duzenlenir.

Sendika ve ust kuruluslarinin tuzukleri, yonetim ve isleyisleri, Cumhuriyetin temel niteliklerine ve demokrasi esaslarina aykiri olamaz.

Madde 53 / Eski Hali

Isciler ve isverenler, karsilikli olarak ekonomik ve sosyal durumlarini ve calisma sartlarini duzenlemek amaciyla toplu is sozlesmesi yapma hakkina sahiptirler.

Toplu is sozlesmesinin nasil yapilacagi kanunla duzenlenir.

128 inci maddenin ilk fikrasi kapsamina giren kamu gorevlilerinin kanunla kendi aralarinda kurmalarina cevaz verilecek olan ve bu maddenin birinci ve ikinci fikralari ile 54 uncu madde hukumlerine tabi olmayan sendikalar ve ust kuruluslari, uyeleri adina yargi mercilerine basvurabilir ve Idareyle amaclari dogrultusunda toplu gorusme yapabilirler. Toplu gorusme sonunda anlasmaya varilirsa duzenlenecek mutabakat metni taraflarca imzalanir. Bu mutabakat metni, uygun idari veya kanuni duzenlemenin yapilabilmesi icin Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Toplu gorusme sonunda mutabakat metni imzalanmamissa anlasma ve anlasmazlik noktalari da taraflarca imzalanacak bir tutanakla Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Bu fikranin uygulanmasina iliskin usuller kanunla duzenlenir.

Ayni isyerinde, ayni donem icin, birden fazla toplu is sozlesmesi yapilamaz ve uygulanamaz.

Madde 53 / Yeni Hali

Isciler ve isverenler, karsilikli olarak ekonomik ve sosyal durumlarini ve calisma sartlarini duzenlemek amaciyla toplu is sozlesmesi yapma hakkina sahiptirler.

Toplu is sozlesmesinin nasil yapilacagi kanunla duzenlenir.

128 inci maddenin ilk fikrasi kapsamina giren kamu gorevlilerinin kanunla kendi aralarinda kurmalarina cevaz verilecek olan ve bu maddenin birinci ve ikinci fikralari ile 54 uncu madde hukumlerine tabi olmayan sendikalar ve ust kuruluslari, uyeleri adina yargi mercilerine basvurabilir ve Idareyle amaclari dogrultusunda toplu gorusme yapabilirler. Toplu gorusme sonunda anlasmaya varilirsa duzenlenecek mutabakat metni taraflarca imzalanir. Bu mutabakat metni, uygun idari veya kanuni duzenlemenin yapilabilmesi icin Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Toplu gorusme sonunda mutabakat metni imzalanmamissa anlasma ve anlasmazlik noktalari da taraflarca imzalanacak bir tutanakla Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Bu fikranin uygulanmasina iliskin usuller kanunla duzenlenir.

Ayni isyerinde, ayni donem icin, birden fazla toplu is sozlesmesi yapilamaz ve uygulanamaz.

Memurlar ve diger kamu gorevlileri, toplu sozlesme yapma hakkina sahiptirler.

Toplu sozlesme yapilmasi sirasinda uyusmazlik cikmasi halinde taraflar Kamu Gorevlileri Hakem Kuruluna basvurabilir. Kamu Gorevlileri Hakem Kurulu kararlari kesindir ve toplu sozlesme hukmundedir.

Toplu sozlesme hakkinin kapsami, istisnalari, toplu sozlesmeden yararlanacaklar, toplu sozlesmenin yapilma sekli, usulu ve yururlugu, toplu sozlesme hukumlerinin emeklilere yansitilmasi, Kamu Gorevlileri Hakem Kurulunun teskili, calisma usul ve esaslari ile diger hususlar kanunla duzenlenir.

Madde 10 / Eski Hali

Herkes, dil, irk, renk, cinsiyet, siyasi dusunce, felsefi inanc, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayirim gozetilmeksizin kanun onunde esittir.
Kadinlar ve erkekler esit haklara sahiptir. Devlet, bu esitligin yasama gecmesini saglamakla yukumludur.
Hicbir kisiye, aileye, zumreye veya sinifa imtiyaz taninamaz.
Devlet organlari ve idare makamlari butun islemlerinde kanun onunde esitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadirlar.

Madde 10 / Yeni Hali

Herkes, dil, irk, renk, cinsiyet, siyasi dusunce, felsefi inanc, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayirim gozetilmeksizin kanun onunde esittir.
Kadinlar ve erkekler esit haklara sahiptir. Devlet, bu esitligin yasama gecmesini saglamakla yukumludur. 'Bu maksatla alinacak tedbirler esitlik ilkesine aykiri olarak yorumlanamaz.'
'Cocuklar, yaslilar, ozurluler, harp ve vazife sehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler icin alinacak tedbirler esitlik ilkesine aykiri sayilmaz.'
Hicbir kisiye, aileye, zumreye veya sinifa imtiyaz taninamaz.
Devlet organlari ve idare makamlari butun islemlerinde kanun onunde esitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadirlar.

Madde 20 / Eski Hali

Herkes, ozel hayatina ve aile hayatina saygi gosterilmesini isteme hakkina sahiptir. Ozel hayatin ve aile hayatinin gizliligine dokunulamaz.

Milli guvenlik, kamu duzeni, suc islenmesinin onlenmesi, genel saglik ve genel ahlakin korunmasi veya baskalarinin hak ve ozgurluklerinin korunmasi sebeplerinden biri veya birkacina bagli olarak, usulune gore verilmis hakim karari olmadikca; yine bu sebeplere bagli olarak gecikmesinde sakinca bulunan hallerde de kanunla yetkili kilinmis merciin yazili emri bulunmadikca; kimsenin ustu, ozel kagitlari ve esyasi aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin karari yirmidort saat icinde gorevli hakimin onayina sunulur. Hakim, kararini el koymadan itibaren kirksekiz saat icinde aciklar; aksi halde, el koyma kendiliginden kalkar.

Madde 20 / Yeni Hali

Herkes, ozel hayatina ve aile hayatina saygi gosterilmesini isteme hakkina sahiptir. Ozel hayatin ve aile hayatinin gizliligine dokunulamaz.

Milli guvenlik, kamu duzeni, suc islenmesinin onlenmesi, genel saglik ve genel ahlakin korunmasi veya baskalarinin hak ve ozgurluklerinin korunmasi sebeplerinden biri veya birkacina bagli olarak, usulune gore verilmis hakim karari olmadikca; yine bu sebeplere bagli olarak gecikmesinde sakinca bulunan hallerde de kanunla yetkili kilinmis merciin yazili emri bulunmadikca; kimsenin ustu, ozel kagitlari ve esyasi aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin karari yirmidort saat icinde gorevli hakimin onayina sunulur. Hakim, kararini el koymadan itibaren kirksekiz saat icinde aciklar; aksi halde, el koyma kendiliginden kalkar.

Herkes, kendisiyle ilgili kisisel verilerin korunmasini isteme hakkina sahiptir. Bu hak; kisinin kendisiyle ilgili kisisel veriler hakkinda bilgilendirilme, bu verilere erisme, bunlarin duzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaclari dogrultusunda kullanilip kullanilmadigini ogrenmeyi de kapsar. Kisisel veriler, ancak kanunda ongorulen hallerde veya kisinin acik rizasiyla islenebilir. Kisisel verilerin korunmasina iliskin esas ve usuller kanunla duzenlenir.

MADDE 23 / Eski Hali

Herkes, yerlesme ve seyahat hurriyetine sahiptir.
Yerlesme hurriyeti, suc islenmesini onlemek, sosyal ve ekonomik gelismeyi saglamak, saglikli ve duzenli kentlesmeyi gerceklestirmek ve kamu mallarini korumak;
Seyahat hurriyeti, suc sorusturma ve kovusturmasi sebebiyle ve suc islenmesini onlemek;
Amaclariyla kanunla sinirlanabilir.
Vatandasin yurt disina cikma hurriyeti, vatandaslik odevi ya da ceza sorusturmasi veya kovusturmasi sebebiyle sinirlanabilir.
Vatandas sinir disi edilemez ve yurda girme hakkindan yoksun birakilamaz.

MADDE 23 / Yeni Hali

Herkes, yerlesme ve seyahat hurriyetine sahiptir.
Yerlesme hurriyeti, suc islenmesini onlemek, sosyal ve ekonomik gelismeyi saglamak, saglikli ve duzenli kentlesmeyi gerceklestirmek ve kamu mallarini korumak;
Seyahat hurriyeti, suc sorusturma ve kovusturmasi sebebiyle ve suc islenmesini onlemek;
Amaclariyla kanunla sinirlanabilir.
Vatandasin yurt disina cikma hurriyeti, ancak suc sorusturmasi veya kovusturmasi sebebiyle hakim kararina bagli olarak sinirlanabilir.
Vatandas sinir disi edilemez ve yurda girme hakkindan yoksun birakilamaz.

Sırbistan ile oynayacağımız yarı final maçı 11 Eylül Cumartesi günü saat 21.30'da..
Karşılaşma adeta 3'lük savaşı gibi başladı. Ancak oyunun başından itibaren maça ağırlığını koyan 12 Dev Adam, farkını ortaya koydu ve yarı finale çıktı.
Maç boyunca aradaki farkı koruyan millilerimiz, yaptığı mükemmel katı savunma ile rakibini 68 sayıda tuttu. Bu derece katı savunma yapan 12 Dev Adam, bir yandan da rakip potaya 95 sayı bıraktı.

Madde 10 / Eski Hali

Herkes, dil, irk, renk, cinsiyet, siyasi dusunce, felsefi inanc, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayirim gozetilmeksizin kanun onunde esittir.
Kadinlar ve erkekler esit haklara sahiptir. Devlet, bu esitligin yasama gecmesini saglamakla yukumludur.
Hicbir kisiye, aileye, zumreye veya sinifa imtiyaz taninamaz.
Devlet organlari ve idare makamlari butun islemlerinde kanun onunde esitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadirlar.

Madde 10 / Yeni Hali

Herkes, dil, irk, renk, cinsiyet, siyasi dusunce, felsefi inanc, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayirim gozetilmeksizin kanun onunde esittir.
Kadinlar ve erkekler esit haklara sahiptir. Devlet, bu esitligin yasama gecmesini saglamakla yukumludur. 'Bu maksatla alinacak tedbirler esitlik ilkesine aykiri olarak yorumlanamaz.'
'Cocuklar, yaslilar, ozurluler, harp ve vazife sehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler icin alinacak tedbirler esitlik ilkesine aykiri sayilmaz.'
Hicbir kisiye, aileye, zumreye veya sinifa imtiyaz taninamaz.
Devlet organlari ve idare makamlari butun islemlerinde kanun onunde esitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadirlar.

Madde 20 / Eski Hali

Herkes, ozel hayatina ve aile hayatina saygi gosterilmesini isteme hakkina sahiptir. Ozel hayatin ve aile hayatinin gizliligine dokunulamaz.

Milli guvenlik, kamu duzeni, suc islenmesinin onlenmesi, genel saglik ve genel ahlakin korunmasi veya baskalarinin hak ve ozgurluklerinin korunmasi sebeplerinden biri veya birkacina bagli olarak, usulune gore verilmis hakim karari olmadikca; yine bu sebeplere bagli olarak gecikmesinde sakinca bulunan hallerde de kanunla yetkili kilinmis merciin yazili emri bulunmadikca; kimsenin ustu, ozel kagitlari ve esyasi aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin karari yirmidort saat icinde gorevli hakimin onayina sunulur. Hakim, kararini el koymadan itibaren kirksekiz saat icinde aciklar; aksi halde, el koyma kendiliginden kalkar.

Madde 20 / Yeni Hali

Herkes, ozel hayatina ve aile hayatina saygi gosterilmesini isteme hakkina sahiptir. Ozel hayatin ve aile hayatinin gizliligine dokunulamaz.

Milli guvenlik, kamu duzeni, suc islenmesinin onlenmesi, genel saglik ve genel ahlakin korunmasi veya baskalarinin hak ve ozgurluklerinin korunmasi sebeplerinden biri veya birkacina bagli olarak, usulune gore verilmis hakim karari olmadikca; yine bu sebeplere bagli olarak gecikmesinde sakinca bulunan hallerde de kanunla yetkili kilinmis merciin yazili emri bulunmadikca; kimsenin ustu, ozel kagitlari ve esyasi aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin karari yirmidort saat icinde gorevli hakimin onayina sunulur. Hakim, kararini el koymadan itibaren kirksekiz saat icinde aciklar; aksi halde, el koyma kendiliginden kalkar.

Herkes, kendisiyle ilgili kisisel verilerin korunmasini isteme hakkina sahiptir. Bu hak; kisinin kendisiyle ilgili kisisel veriler hakkinda bilgilendirilme, bu verilere erisme, bunlarin duzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaclari dogrultusunda kullanilip kullanilmadigini ogrenmeyi de kapsar. Kisisel veriler, ancak kanunda ongorulen hallerde veya kisinin acik rizasiyla islenebilir. Kisisel verilerin korunmasina iliskin esas ve usuller kanunla duzenlenir.

MADDE 23 / Eski Hali

Herkes, yerlesme ve seyahat hurriyetine sahiptir.
Yerlesme hurriyeti, suc islenmesini onlemek, sosyal ve ekonomik gelismeyi saglamak, saglikli ve duzenli kentlesmeyi gerceklestirmek ve kamu mallarini korumak;
Seyahat hurriyeti, suc sorusturma ve kovusturmasi sebebiyle ve suc islenmesini onlemek;
Amaclariyla kanunla sinirlanabilir.
Vatandasin yurt disina cikma hurriyeti, vatandaslik odevi ya da ceza sorusturmasi veya kovusturmasi sebebiyle sinirlanabilir.
Vatandas sinir disi edilemez ve yurda girme hakkindan yoksun birakilamaz.

MADDE 23 / Yeni Hali

Herkes, yerlesme ve seyahat hurriyetine sahiptir.
Yerlesme hurriyeti, suc islenmesini onlemek, sosyal ve ekonomik gelismeyi saglamak, saglikli ve duzenli kentlesmeyi gerceklestirmek ve kamu mallarini korumak;
Seyahat hurriyeti, suc sorusturma ve kovusturmasi sebebiyle ve suc islenmesini onlemek;
Amaclariyla kanunla sinirlanabilir.
Vatandasin yurt disina cikma hurriyeti, ancak suc sorusturmasi veya kovusturmasi sebebiyle hakim kararina bagli olarak sinirlanabilir.
Vatandas sinir disi edilemez ve yurda girme hakkindan yoksun birakilamaz.

Madde 41 / Eski Hali

Aile, Turk toplumunun temelidir ve esler arasinda esitlige dayanir.

Devlet, ailenin huzur ve refahi ile ozellikle ananin ve cocuklarin korunmasi ve aile planlamasinin ogretimi ile uygulanmasini saglamak icin gerekli tedbirleri alir, teskilati kurar.

Madde 41 / Yeni Hali

Aile, Turk toplumunun temelidir ve esler arasinda esitlige dayanir.

Devlet, ailenin huzur ve refahi ile ozellikle ananin ve cocuklarin korunmasi ve aile planlamasinin ogretimi ile uygulanmasini saglamak icin gerekli tedbirleri alir, teskilati kurar.

Her cocuk, korunma ve bakimdan yararlanma, yuksek yararina acikca aykiri olmadikca, ana ve babasiyla kisisel ve dogrudan iliski kurma ve surdurme hakkina sahiptir.

Devlet, her turlu istismara ve siddete karsi cocuklari koruyucu tedbirleri alir.

Madde 51 / Eski Hali

Calisanlar ve isverenler, uyelerinin calisma iliskilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve gelistirmek icin onceden izin almaksizin sendikalar ve ust kuruluslar kurma, bunlara serbestce uye olma ve uyelikten serbestce cekilme haklarina sahiptir. Hic kimse bir sendikaya uye olmaya ya da uyelikten ayrilmaya zorlanamaz.

Sendika kurma hakki ancak, milli guvenlik, kamu duzeni, suc islenmesinin onlenmesi, genel saglik ve genel ahlak ile baskalarinin hak ve ozgurluklerinin korunmasi sebepleriyle ve kanunla sinirlanabilir.

Sendika kurma hakkinin kullanilmasinda uygulanacak sekil, sart ve usuller kanunda gosterilir.

Ayni zamanda ve ayni is kolunda birden fazla sendikaya uye olunamaz.

Isci niteligi tasimayan kamu gorevlilerinin bu alandaki haklarinin kapsam, istisna ve sinirlari gordukleri hizmetin niteligine uygun olarak kanunla duzenlenir.

Sendika ve ust kuruluslarinin tuzukleri, yonetim ve isleyisleri, Cumhuriyetin temel niteliklerine ve demokrasi esaslarina aykiri olamaz.

Madde 51 / Yeni Hali

Calisanlar ve isverenler, uyelerinin calisma iliskilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve gelistirmek icin onceden izin almaksizin sendikalar ve ust kuruluslar kurma, bunlara serbestce uye olma ve uyelikten serbestce cekilme haklarina sahiptir. Hic kimse bir sendikaya uye olmaya ya da uyelikten ayrilmaya zorlanamaz.

Sendika kurma hakki ancak, milli guvenlik, kamu duzeni, suc islenmesinin onlenmesi, genel saglik ve genel ahlak ile baskalarinin hak ve ozgurluklerinin korunmasi sebepleriyle ve kanunla sinirlanabilir.

Sendika kurma hakkinin kullanilmasinda uygulanacak sekil, sart ve usuller kanunda gosterilir.

Ayni zamanda ve ayni is kolunda birden fazla sendikaya uye olunamaz.

Isci niteligi tasimayan kamu gorevlilerinin bu alandaki haklarinin kapsam, istisna ve sinirlari gordukleri hizmetin niteligine uygun olarak kanunla duzenlenir.

Sendika ve ust kuruluslarinin tuzukleri, yonetim ve isleyisleri, Cumhuriyetin temel niteliklerine ve demokrasi esaslarina aykiri olamaz.

Madde 53 / Eski Hali

Isciler ve isverenler, karsilikli olarak ekonomik ve sosyal durumlarini ve calisma sartlarini duzenlemek amaciyla toplu is sozlesmesi yapma hakkina sahiptirler.

Toplu is sozlesmesinin nasil yapilacagi kanunla duzenlenir.

128 inci maddenin ilk fikrasi kapsamina giren kamu gorevlilerinin kanunla kendi aralarinda kurmalarina cevaz verilecek olan ve bu maddenin birinci ve ikinci fikralari ile 54 uncu madde hukumlerine tabi olmayan sendikalar ve ust kuruluslari, uyeleri adina yargi mercilerine basvurabilir ve Idareyle amaclari dogrultusunda toplu gorusme yapabilirler. Toplu gorusme sonunda anlasmaya varilirsa duzenlenecek mutabakat metni taraflarca imzalanir. Bu mutabakat metni, uygun idari veya kanuni duzenlemenin yapilabilmesi icin Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Toplu gorusme sonunda mutabakat metni imzalanmamissa anlasma ve anlasmazlik noktalari da taraflarca imzalanacak bir tutanakla Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Bu fikranin uygulanmasina iliskin usuller kanunla duzenlenir.

Ayni isyerinde, ayni donem icin, birden fazla toplu is sozlesmesi yapilamaz ve uygulanamaz.

Madde 53 / Yeni Hali

Isciler ve isverenler, karsilikli olarak ekonomik ve sosyal durumlarini ve calisma sartlarini duzenlemek amaciyla toplu is sozlesmesi yapma hakkina sahiptirler.

Toplu is sozlesmesinin nasil yapilacagi kanunla duzenlenir.

128 inci maddenin ilk fikrasi kapsamina giren kamu gorevlilerinin kanunla kendi aralarinda kurmalarina cevaz verilecek olan ve bu maddenin birinci ve ikinci fikralari ile 54 uncu madde hukumlerine tabi olmayan sendikalar ve ust kuruluslari, uyeleri adina yargi mercilerine basvurabilir ve Idareyle amaclari dogrultusunda toplu gorusme yapabilirler. Toplu gorusme sonunda anlasmaya varilirsa duzenlenecek mutabakat metni taraflarca imzalanir. Bu mutabakat metni, uygun idari veya kanuni duzenlemenin yapilabilmesi icin Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Toplu gorusme sonunda mutabakat metni imzalanmamissa anlasma ve anlasmazlik noktalari da taraflarca imzalanacak bir tutanakla Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Bu fikranin uygulanmasina iliskin usuller kanunla duzenlenir.

Ayni isyerinde, ayni donem icin, birden fazla toplu is sozlesmesi yapilamaz ve uygulanamaz.

Memurlar ve diger kamu gorevlileri, toplu sozlesme yapma hakkina sahiptirler.

Toplu sozlesme yapilmasi sirasinda uyusmazlik cikmasi halinde taraflar Kamu Gorevlileri Hakem Kuruluna basvurabilir. Kamu Gorevlileri Hakem Kurulu kararlari kesindir ve toplu sozlesme hukmundedir.

Toplu sozlesme hakkinin kapsami, istisnalari, toplu sozlesmeden yararlanacaklar, toplu sozlesmenin yapilma sekli, usulu ve yururlugu, toplu sozlesme hukumlerinin emeklilere yansitilmasi, Kamu Gorevlileri Hakem Kurulunun teskili, calisma usul ve esaslari ile diger hususlar kanunla duzenlenir.

Madde 54 / Eski Hali

Toplu is sozlesmesinin yapilmasi sirasinda, uyusmazlik cikmasi halinde isciler grev hakkina sahiptirler. Bu hakkin kullanilmasinin ve isverenin lokavta basvurmasinin usul ve sartlari ile kapsam ve istisnalari kanunla duzenlenir.

Grev hakki ve lokavt iyi niyet kurallarina aykiri tarzda, toplum zararina ve milli serveti tahrip edecek sekilde kullanilamaz.

Grev esnasinda greve katilan iscilerin ve sendikanin kasitli veya kusurlu hareketleri sonucu, grev uygulanan isyerinde sebep olduklari maddi zarardan sendika sorumludur.

Grev ve lokavtin yasaklanabilecegi veya ertelenebilecegi haller ve isyerleri kanunla duzenlenir.

Grev ve lokavtin yasaklandigi hallerde veya ertelendigi durumlarda ertelemenin sonunda, uyusmazlik Yuksek Hakem Kurulunca cozulur. Uyusmazligin her safhasinda taraflar da anlasarak Yuksek Hakem Kuruluna basvurabilir. Yuksek Hakem Kurulunun kararlari kesindir ve toplu is sozlesmesi hukmundedir.

Yuksek Hakem Kurulunun kurulus ve gorevleri kanunla duzenlenir.

Siyasi amacli grev ve lokavt, dayanisma grev ve lokavti, genel grev ve lokavt, isyeri isgali, isi yavaslatma, verim dusurme ve diger direnisler yapilamaz.

Greve katilmayanlarin isyerinde calismalari, greve katilanlar tarafindan hicbir sekilde engellenemez.

Madde 54 / Yeni Hali

Toplu is sozlesmesinin yapilmasi sirasinda, uyusmazlik cikmasi halinde isciler grev hakkina sahiptirler. Bu hakkin kullanilmasinin ve isverenin lokavta basvurmasinin usul ve sartlari ile kapsam ve istisnalari kanunla duzenlenir.

Grev hakki ve lokavt iyi niyet kurallarina aykiri tarzda, toplum zararina ve milli serveti tahrip edecek sekilde kullanilamaz.

Grev esnasinda greve katilan iscilerin ve sendikanin kasitli veya kusurlu hareketleri sonucu, grev uygulanan isyerinde sebep olduklari maddi zarardan sendika sorumludur.

Grev ve lokavtin yasaklanabilecegi veya ertelenebilecegi haller ve isyerleri kanunla duzenlenir.

Grev ve lokavtin yasaklandigi hallerde veya ertelendigi durumlarda ertelemenin sonunda, uyusmazlik Yuksek Hakem Kurulunca cozulur. Uyusmazligin her safhasinda taraflar da anlasarak Yuksek Hakem Kuruluna basvurabilir. Yuksek Hakem Kurulunun kararlari kesindir ve toplu is sozlesmesi hukmundedir.

Yuksek Hakem Kurulunun kurulus ve gorevleri kanunla duzenlenir.

Siyasi amacli grev ve lokavt, dayanisma grev ve lokavti, genel grev ve lokavt, isyeri isgali, isi yavaslatma, verim dusurme ve diger direnisler yapilamaz.

Greve katilmayanlarin isyerinde calismalari, greve katilanlar tarafindan hicbir sekilde engellenemez.

Madde 74 / Eski Hali

Vatandaslar ve karsiliklilik esasi gozetilmek kaydiyla Turkiye'de ikamet eden yabancilar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve sikayetleri hakkinda, yetkili makamlara ve Turkiye Buyuk Millet Meclisine yazi ile basvurma hakkina sahiptir.

Kendileriyle ilgili basvurmalarin sonucu, gecikmeksizin dilekce sahiplerine yazili olarak bildirilir.

Bu hakkin kullanilma bicimi kanunla duzenlenir.

Madde 74 / Yeni Hali

Vatandaslar ve karsiliklilik esasi gozetilmek kaydiyla Turkiye'de ikamet eden yabancilar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve sikayetleri hakkinda, yetkili makamlara ve Turkiye Buyuk Millet Meclisine yazi ile basvurma hakkina sahiptir.

Kendileriyle ilgili basvurmalarin sonucu, gecikmeksizin dilekce sahiplerine yazili olarak bildirilir.

Bu hakkin kullanilma bicimi kanunla duzenlenir.

Herkes, bilgi edinme ve kamu denetcisine basvurma hakkina sahiptir.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanligina bagli olarak kurulan Kamu Denetciligi Kurumu idarenin isleyisiyle ilgili sikayetleri inceler.

Kamu Basdenetcisi Turkiye Buyuk Millet Meclisi tarafindan gizli oyla dort yil icin secilir. Ilk iki oylamada uye tam sayisinin ucte iki ve ucuncu oylamada uye tamsayisinin salt cogunlugu aranir. Ücuncu oylamada salt cogunluk saglanamazsa, bu oylamada en cok oy alan iki aday icin dorduncu oylama yapilir; dorduncu oylamada en fazla oy alan aday secilmis olur.

Bu maddede sayilan haklarin kullanilma bicimi, Kamu Denetciligi Kurumunun kurulusu, gorevi, calismasi, inceleme sonucunda yapacagi islemler ile Kamu Basdenetcisi ve kamu denetcilerinin nitelikleri, secimi ve ozluk haklarina iliskin usul ve esaslar kanunla duzenlenir.

Madde 84 / Eski Hali

Istifa eden milletvekilinin milletvekilliginin dusmesi, istifanin gecerli oldugu Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanlik Divaninca tespit edildikten sonra, Turkiye Buyuk Millet Meclisi Genel Kurulunca kararlastirilir.

Milletvekilliginin kesin hukum giyme veya kisitlanma halinde dusmesi, bu husustaki kesin mahkeme kararinin Genel Kurula bildirilmesiyle olur.

82 nci maddeye gore milletvekilligiyle bagdasmayan bir gorev veya hizmeti surdurmekte israr eden milletvekilinin milletvekilliginin dusmesine, yetkili komisyonun bu durumu tespit eden raporu uzerine Genel Kurul gizli oyla karar verir.

Meclis calismalarina ozursuz veya izinsiz olarak bir ay icerisinde toplam bes birlesim gunu katilmayan milletvekilinin milletvekilliginin dusmesine, durumun Meclis Baskanlik Divaninca tespit edilmesi uzerine, Genel Kurulca uye tam sayisinin salt cogunlugunun oyuyla karar verilebilir.

Partisinin temelli kapatilmasina beyan ve eylemleriyle sebep oldugu Anayasa Mahkemesinin temelli kapatmaya iliskin kesin kararinda belirtilen milletvekilinin milletvekilligi, bu kararin Resmi Gazetede gerekceli olarak yayimlandigi tarihte sona erer. Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanligi bu kararin geregini derhal yerine getirip Genel Kurula bilgi sunar.

Madde 84 / Yeni Hali

Istifa eden milletvekilinin milletvekilliginin dusmesi, istifanin gecerli oldugu Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanlik Divaninca tespit edildikten sonra, Turkiye Buyuk Millet Meclisi Genel Kurulunca kararlastirilir.

Milletvekilliginin kesin hukum giyme veya kisitlanma halinde dusmesi, bu husustaki kesin mahkeme kararinin Genel Kurula bildirilmesiyle olur.

82 nci maddeye gore milletvekilligiyle bagdasmayan bir gorev veya hizmeti surdurmekte israr eden milletvekilinin milletvekilliginin dusmesine, yetkili komisyonun bu durumu tespit eden raporu uzerine Genel Kurul gizli oyla karar verir.

Meclis calismalarina ozursuz veya izinsiz olarak bir ay icerisinde toplam bes birlesim gunu katilmayan milletvekilinin milletvekilliginin dusmesine, durumun Meclis Baskanlik Divaninca tespit edilmesi uzerine, Genel Kurulca uye tam sayisinin salt cogunlugunun oyuyla karar verilebilir.

Partisinin temelli kapatilmasina beyan ve eylemleriyle sebep oldugu Anayasa Mahkemesinin temelli kapatmaya iliskin kesin kararinda belirtilen milletvekilinin milletvekilligi, bu kararin Resmi Gazetede gerekceli olarak yayimlandigi tarihte sona erer. Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanligi bu kararin geregini derhal yerine getirip Genel Kurula bilgi sunar.

Madde 94 / Eski Hali

Turkiye Buyuk Millet Meclisinin Baskanlik Divani, Meclis uyeleri arasindan secilen Meclis Baskani, Baskanvekilleri, Katip üyeler ve Idare Amirlerinden olusur.

Baskanlik Divani, Meclisteki siyasi parti gruplarinin uye sayisi oraninda Divana katilmalarini saglayacak sekilde kurulur. Siyasi parti gruplari Baskanlik icin aday gosteremezler.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanlik Divani icin, bir yasama doneminde iki secim yapilir. Ilk secilenlerin gorev suresi iki, ikinci devre icin secilenlerin gorev suresi uc yildir.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskan adaylari, meclis uyeleri icinden, Meclisin toplandigi gunden itibaren bes gun icinde, Baskanlik Divanina bildirilir. Baskan secimi gizli oyla yapilir. Ilk iki oylamada uye tam sayisinin ucte iki ve ucuncu oylamada uye tamsayisinin salt cogunlugu aranir. ücuncu oylamada salt cogunluk saglanamazsa, bu oylamada en cok oy alan iki aday icin dorduncu oylama yapilir; dorduncu oylamada en fazla oy alan uye, Baskan secilmis olur. Baskan secimi, aday gosterme suresinin bitiminden itibaren, bes gun icinde tamamlanir.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanvekillerinin, Katip üyelerinin ve Idare Amirlerinin adedi, secim nisabi, oylama sayisi ve usulleri, Meclis Ictuzugunde belirlenir.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskani, Baskanvekilleri, uyesi bulunduklari siyasi partinin veya parti grubunun Meclis icinde veya disindaki faaliyetlerine; gorevlerinin geregi olan haller disinda, Meclis tartismalarina katilamazlar; Baskan ve oturumu yoneten Baskanvekili oy kullanamazlar.

Madde 94 / Yeni Hali

Turkiye Buyuk Millet Meclisinin Baskanlik Divani, Meclis uyeleri arasindan secilen Meclis Baskani, Baskanvekilleri, Katip üyeler ve Idare Amirlerinden olusur.

Baskanlik Divani, Meclisteki siyasi parti gruplarinin uye sayisi oraninda Divana katilmalarini saglayacak sekilde kurulur. Siyasi parti gruplari Baskanlik icin aday gosteremezler.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanlik Divani icin, bir yasama doneminde iki secim yapilir. Ilk secilenlerin gorev suresi iki, ikinci devre icin secilenlerin gorev suresi ise o yasama doneminin sonuna kadar devam eder.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskan adaylari, meclis uyeleri icinden, Meclisin toplandigi gunden itibaren bes gun icinde, Baskanlik Divanina bildirilir. Baskan secimi gizli oyla yapilir. Ilk iki oylamada uye tam sayisinin ucte iki ve ucuncu oylamada uye tamsayisinin salt cogunlugu aranir. ücuncu oylamada salt cogunluk saglanamazsa, bu oylamada en cok oy alan iki aday icin dorduncu oylama yapilir; dorduncu oylamada en fazla oy alan uye, Baskan secilmis olur. Baskan secimi, aday gosterme suresinin bitiminden itibaren, bes gun icinde tamamlanir.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanvekillerinin, Katip üyelerinin ve Idare Amirlerinin adedi, secim nisabi, oylama sayisi ve usulleri, Meclis Ictuzugunde belirlenir.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskani, Baskanvekilleri, uyesi bulunduklari siyasi partinin veya parti grubunun Meclis icinde veya disindaki faaliyetlerine; gorevlerinin geregi olan haller disinda, Meclis tartismalarina katilamazlar; Baskan ve oturumu yoneten Baskanvekili oy kullanamazlar.

Madde 125 / Eski Hali

Idarenin her turlu eylem ve islemlerine karsi yargi yolu aciktir. (Ek hukum: 13.8.1999-4446/2 md.) Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz sartlasma ve sozlesmelerinde bunlardan dogan uyusmazliklarin milli veya milletlerarasi tahkim yoluyla cozulmesi ongorulebilir. Milletlerarasi tahkime ancak yabancilik unsuru tasiyan uyusmazliklar icin gidilebilir.

Cumhurbaskaninin tek basina yapacagi islemler ile Yuksek Askeri şuranin kararlari yargi denetimi disindadir.

Idari islemlere karsi acilacak davalarda sure, yazili bildirim tarihinden baslar.

Yargi yetkisi, idari eylem ve islemlerin hukuka uygunlugunun denetimi ile sinirlidir. Yurutme gorevinin kanunlarda gosterilen sekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kisitlayacak, idari eylem ve islem niteliginde veya takdir yetkisini kaldiracak bicimde yargi karari verilemez.

Idari islemin uygulanmasi halinde telafisi guc veya imkansiz zararlarin dogmasi ve idari islemin acikca hukuka aykiri olmasi sartlarinin birlikte gerceklesmesi durumunda gerekce gosterilerek yurutmenin durdurulmasina karar verilebilir.

Kanun, olaganustu hallerde, sikiyonetim, seferberlik ve savas halinde ayrica milli guvenlik, kamu duzeni, genel saglik nedenleri ile yurutmenin durdurulmasi karari verilmesini sinirlayabilir.

Idare, kendi eylem ve islemlerinden dogan zarari odemekle yukumludur.

Madde 125 / Yeni Hali

Idarenin her turlu eylem ve islemlerine karsi yargi yolu aciktir. (Ek hukum: 13.8.1999-4446/2 md.) Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz sartlasma ve sozlesmelerinde bunlardan dogan uyusmazliklarin milli veya milletlerarasi tahkim yoluyla cozulmesi ongorulebilir. Milletlerarasi tahkime ancak yabancilik unsuru tasiyan uyusmazliklar icin gidilebilir.

Cumhurbaskaninin tek basina yapacagi islemler ile Yuksek Askeri şuranin kararlari yargi denetimi disindadir. Ancak, Yuksek Askeri şuranin terfi islemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayirma haric her turlu ilisik kesme kararlarina karsi yargi yolu aciktir.

Idari islemlere karsi acilacak davalarda sure, yazili bildirim tarihinden baslar.

Yargi yetkisi, idari eylem ve islemlerin hukuka uygunlugunun denetimi ile sinirli olup, hic bir surette yerindelik denetimi seklinde kullanilamaz. Yurutme gorevinin kanunlarda gosterilen sekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kisitlayacak, idari eylem ve islem niteliginde veya takdir yetkisini kaldiracak bicimde yargi karari verilemez.

Idari islemin uygulanmasi halinde telafisi guc veya imkansiz zararlarin dogmasi ve idari islemin acikca hukuka aykiri olmasi sartlarinin birlikte gerceklesmesi durumunda gerekce gosterilerek yurutmenin durdurulmasina karar verilebilir.

Kanun, olaganustu hallerde, sikiyonetim, seferberlik ve savas halinde ayrica milli guvenlik, kamu duzeni, genel saglik nedenleri ile yurutmenin durdurulmasi karari verilmesini sinirlayabilir.

Idare, kendi eylem ve islemlerinden dogan zarari odemekle yukumludur.

Madde 128 / Eski Hali

Devletin, kamu iktisadi tesebbusleri ve diger kamu tuzel kisilerinin genel idare esaslarina gore yurutmekle yukumlu olduklari kamu hizmetlerinin gerektirdigi asli ve surekli gorevler, memurlar ve diger kamu gorevlileri eliyle gorulur.

Memurlarin ve diger kamu gorevlilerinin nitelikleri, atanmalari, gorev ve yetkileri, haklari ve yukumlulukleri, aylik ve odenekleri ve diger ozluk isleri kanunla duzenlenir.

üst kademe yoneticilerinin yetistirilme usul ve esaslari, kanunla ozel olarak duzenlenir.

Madde 128 / Yeni Hali

Devletin, kamu iktisadi tesebbusleri ve diger kamu tuzel kisilerinin genel idare esaslarina gore yurutmekle yukumlu olduklari kamu hizmetlerinin gerektirdigi asli ve surekli gorevler, memurlar ve diger kamu gorevlileri eliyle gorulur.

Memurlarin ve diger kamu gorevlilerinin nitelikleri, atanmalari, gorev ve yetkileri, haklari ve yukumlulukleri, aylik ve odenekleri ve diger ozluk isleri kanunla duzenlenir. Ancak, mali ve sosyal haklara iliskin toplu sozlesme hukumleri saklidir.

üst kademe yoneticilerinin yetistirilme usul ve esaslari, kanunla ozel olarak duzenlenir.

Madde 129 / Eski Hali

Memurlar ve diger kamu gorevlileri Anayasa ve kanunlara sadik kalarak faaliyette bulunmakla yukumludurler.

Memurlar ve diger kamu gorevlileri ile kamu kurumu niteligindeki meslek kuruluslari ve bunlarin ust kuruluslari mensuplarina savunma hakki taninmadikca disiplin cezasi verilemez.

Uyarma ve kinama cezalariyla ilgili olanlar haric, disiplin kararlari yargi denetimi disinda birakilamaz.

Silahli Kuvvetler mensuplari ile hakimler ve savcilar hakkindaki hukumler saklidir.

Memurlar ve diger kamu gorevlilerinin yetkilerini kullanirken isledikleri kusurlardan dogan tazminat davalari, kendilerine rucu edilmek kaydiyla ve kanunun gosterdigi sekil ve sartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine acilabilir.

Memurlar ve diger kamu gorevlileri hakkinda isledikleri iddia edilen suclardan oturu ceza kovusturmasi acilmasi, kanunla belirlenen istisnalar disinda, kanunun gosterdigi idari merciin iznine baglidir.

Madde 129 / Yeni Hali

Memurlar ve diger kamu gorevlileri Anayasa ve kanunlara sadik kalarak faaliyette bulunmakla yukumludurler.

Memurlar ve diger kamu gorevlileri ile kamu kurumu niteligindeki meslek kuruluslari ve bunlarin ust kuruluslari mensuplarina savunma hakki taninmadikca disiplin cezasi verilemez.

Silahli Kuvvetler mensuplari ile hakimler ve savcilar hakkindaki hukumler saklidir.

Memurlar ve diger kamu gorevlilerinin yetkilerini kullanirken isledikleri kusurlardan dogan tazminat davalari, kendilerine rucu edilmek kaydiyla ve kanunun gosterdigi sekil ve sartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine acilabilir.

Memurlar ve diger kamu gorevlileri hakkinda isledikleri iddia edilen suclardan oturu ceza kovusturmasi acilmasi, kanunla belirlenen istisnalar disinda, kanunun gosterdigi idari merciin iznine baglidir.

Disiplin kararlari yargi denetimi disinda birakilamaz.

Madde 145 / Eski Hali

Askeri yargi, askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafindan yurutulur. Bu mahkemeler, asker kisilerin; askeri olan suclari ile bunlarin asker kisiler aleyhine veya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet ve gorevleri ile ilgili olarak isledikleri suclara ait davalara bakmakla gorevlidirler.

Askeri mahkemeler, asker olmayan kisilerin ozel kanunda belirtilen askeri suclari ile kanunda gosterilen gorevlerini ifa ettikleri sirada veya kanunda gosterilen askeri mahallerde askerlere karsi isledikleri suclara da bakmakla gorevlidirler.

Askeri mahkemelerin savas veya sikiyonetim hallerinde hangi suclar ve hangi kisiler bakimindan yetkili olduklari; kuruluslari ve gerektiginde bu mahkemelerde adli yargi hakim ve savcilarinin gorevlendirilmeleri kanunla duzenlenir.

Askeri yargi organlarinin kurulusu, isleyisi, askeri hakimlerin ozluk isleri, askeri savcilik gorevlerini yapan askeri hakimlerin mahkemesinde gorevli bulunduklari komutanlik ile iliskileri, mahkemelerin bagimsizligi, hakimlik teminati, askerlik hizmetinin gereklerine gore kanunla duzenlenir. Kanun, ayrica askeri hakimlerin yargi hizmeti disindaki askeri hizmetler yonunden askeri hizmetlerin gereklerine gore teskilatinda gorevli bulunduklari komutanlik ile olan iliskilerini de gosterir.

Madde 145 / Yeni Hali

Askeri yargi, askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafindan yurutulur. Bu mahkemeler; asker kisiler tarafindan islenen askeri suclar ile bunlarin asker kisiler aleyhine veya askerlik hizmet ve gorevleriyle ilgili olarak isledikleri suclara ait davalara bakmakla gorevlidir. Devletin guvenligine, anayasal duzene ve bu duzenin isleyisine karsi suclara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde gorulur.

Savas hali haricinde, asker olmayan kisiler askeri mahkemelerde yargilanamaz.

Askeri mahkemelerin savas halinde hangi suclar ve hangi kisiler bakimindan yetkili olduklari; kuruluslari ve gerektiginde bu mahkemelerde adli yargi hakim ve savcilarinin gorevlendirilmeleri kanunla duzenlenir.

Askeri yargi organlarinin kurulusu, isleyisi, askeri hakimlerin ozluk isleri, askeri savcilik gorevlerini yapan askeri hakimlerin gorevli bulunduklari komutanlikla iliskileri, mahkemelerin bagimsizligi ve hakimlik teminati esaslarina gore kanunla duzenlenir.

Madde 146 / Eski Hali

Anayasa Mahkemesi onbir asil ve dort yedek uyeden kurulur.

Cumhurbaskani, iki asil ve iki yedek uyeyi Yargitay, iki asil ve bir yedek uyeyi Danistay, birer asil uyeyi Askeri Yargitay, Askeri Yuksek Idare Mahkemesi ve Sayistay genel kurullarinca kendi Baskan ve uyeleri arasindan uye tamsayilarinin salt cogunlugu ile her bos yer icin gosterecekleri ucer aday icinden; bir asil uyeyi ise Yuksekogretim Kurulunun kendi uyesi olmayan yuksekogretim kurumlari ogretim uyeleri icinden gosterecegi uc aday arasindan; uc asil ve bir yedek uyeyi ust kademe yoneticileri ile avukatlar arasindan secer.

Yuksekogretim kurumlari ogretim uyeleri ile ust kademe yoneticileri ve avukatlarin Anayasa Mahkemesine asil ve yedek uye secilebilmeleri icin, kirk yasini doldurmus, yuksekogrenim gormus veya ogrenim kurumlarinda en az onbes yil ogretim uyeligi veya kamu hizmetinde en az onbes yil fiilen calismis veya en az onbes yil avukatlik yapmis olmak sarttir.

Anayasa Mahkemesi, asil uyeleri arasindan gizli oyla ve uye tamsayisinin salt cogunlugu ile dort yil icin bir Baskan ve bir Baskanvekili secer. Suresi bitenler yeniden secilebilirler.

Anayasa Mahkemesi uyeleri, asli gorevleri disinda resmi veya ozel hicbir gorev alamazlar.

Madde 146 / Yeni Hali

Anayasa Mahkemesi onyedi uyeden kurulur.

Turkiye Buyuk Millet Meclisi; iki uyeyi Sayistay Genel Kurulunun kendi baskan ve uyeleri arasindan, her bos yer icin gosterecekleri ucer aday icinden, bir uyeyi ise baro baskanlarinin serbest avukatlar arasindan gosterecekleri uc aday icinden yapacagi gizli oylamayla secer. Turkiye Buyuk Millet Meclisinde yapilacak bu secimde, her bos uyelik icin ilk oylamada uye tam sayisinin ucte iki ve ikinci oylamada uye tam sayisinin salt cogunlugu aranir. Ikinci oylamada salt cogunluk saglanamazsa, bu oylamada en cok oy alan iki aday icin ucuncu oylama yapilir; ucuncu oylamada en fazla oy alan aday uye secilmis olur.

Cumhurbaskani; uc uyeyi Yargitay, iki uyeyi Danistay, bir uyeyi Askeri Yargitay, bir uyeyi Askeri Yuksek Idare Mahkemesi genel kurullarinca kendi baskan ve uyeleri arasindan her bos yer icin gosterecekleri ucer aday icinden; en az ikisi hukukcu olmak uzere uc uyeyi Yuksekogretim Kurulunun kendi uyesi olmayan yuksekogretim kurumlarinin hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarinda gorev yapan ogretim uyeleri arasindan gosterecegi ucer aday icinden; dort uyeyi ust kademe yoneticileri, serbest avukatlar, birinci sinif hakim ve savcilar ile en az bes yil raportorluk yapmis Anayasa Mahkemesi raportorleri arasindan secer.

Yargitay, Danistay, Askeri Yargitay, Askeri Yuksek Idare Mahkemesi ve Sayistay genel kurullari ile Yuksekogretim Kurulundan Anayasa Mahkemesi uyeligine aday gostermek icin yapilacak secimlerde, her bos uyelik icin, bir uye ancak bir aday icin oy kullanabilir; (Anayasa Mahkemesi'nce cikarilmistir) en fazla oy alan uc kisi aday gosterilmis sayilir. Baro baskanlarinin serbest avukatlar arasindan gosterecekleri uc aday icin yapilacak secimde de her bir baro baskani ancak bir aday icin oy kullanabilir ve (Anayasa Mahkemesi'nce cikarilmistir) en fazla oy alan uc kisi aday gosterilmis sayilir.

Anayasa Mahkemesine uye secilebilmek icin, kirkbes yasin doldurulmus olmasi kaydiyla; yuksekogretim kurumlari ogretim uyelerinin profesor veya docent unvanini kazanmis, avukatlarin en az yirmi yil fiilen avukatlik yapmis, ust kademe yoneticilerinin yuksekogrenim gormus ve en az yirmi yil kamu hizmetinde fiilen calismis, birinci sinif hakim ve savcilarin adaylik dahil en az yirmi yil calismis olmasi sarttir.

Anayasa Mahkemesi uyeleri arasindan gizli oyla ve uye tam sayisinin salt cogunlugu ile dort yil icin bir Baskan ve iki baskanvekili secilir. Suresi bitenler yeniden secilebilirler.

Anayasa Mahkemesi uyeleri asli gorevleri disinda resmi veya ozel hicbir gorev alamazlar.'

Madde 147 / Eski Hali

Anayasa Mahkemesi uyeleri altmisbes yasini doldurunca emekliye ayrilirlar.

Anayasa Mahkemesi uyeligi, bir uyenin hakimlik mesleginden cikarilmayi gerektiren bir suctan dolayi hukum giymesi halinde kendiliginden; gorevini saglik bakimindan yerine getiremeyeceginin kesin olarak anlasilmasi halinde de, Anayasa Mahkemesi uye tam sayisinin salt cogunlugunun karari ile sona erer.

Madde 147 / Yeni Hali

Anayasa Mahkemesi uyeleri oniki yil icin secilirler. Bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi uyesi secilemez. Anayasa Mahkemesi uyeleri altmisbes yasini doldurunca emekliye ayrilirlar. Zorunlu emeklilik yasindan once gorev suresi dolan uyelerin baska bir gorevde calismalari ve ozluk isleri kanunla duzenlenir.

Anayasa Mahkemesi uyeligi, bir uyenin hakimlik mesleginden cikarilmayi gerektiren bir suctan dolayi hukum giymesi halinde kendiliginden; gorevini saglik bakimindan yerine getiremeyeceginin kesin olarak anlasilmasi halinde de, Anayasa Mahkemesi uye tam sayisinin salt cogunlugunun karari ile sona erer.

Madde 148 / Eski Hali

Anayasa Mahkemesi, kanunlarin, kanun hukmunde kararnamelerin ve Turkiye Buyuk Millet Meclisi Ictuzugunun Anayasaya sekil ve esas bakimlarindan uygunlugunu denetler. Anayasa degisikliklerini ise sadece sekil bakimindan inceler ve denetler. Ancak, olaganustu hallerde, sikiyonetim ve savas hallerinde cikarilan kanun hukmunde kararnamelerin sekil ve esas bakimindan Anayasaya aykiriligi iddiasiyla, Anayasa Mahkemesinde dava acilamaz.

Kanunlarin sekil bakimindan denetlenmesi, son oylamanin, ongorulen cogunlukla yapilip yapilmadigi; Anayasa degisikliklerinde ise, teklif ve oylama cogunluguna ve ivedilikle gorusulemeyecegi sartina uyulup uyulmadigi hususlari ile sinirlidir. şekil bakimindan denetleme, Cumhurbaskaninca veya Turkiye Buyuk Millet Meclisi uyelerinin beste biri tarafindan istenebilir. Kanunun yayimlandigi tarihten itibaren on gun gectikten sonra, sekil bozukluguna dayali iptal davasi acilamaz; def'i yoluyla da ileri surulemez.

Anayasa Mahkemesi Cumhurbaskanini, Bakanlar Kurulu uyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yargitay, Danistay, Askeri Yargitay, Askeri Yuksek Idare Mahkemesi Baskan ve uyelerini, Bassavcilarini, Cumhuriyet Bassavcivekilini, Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu ve Sayistay Baskan ve uyelerini gorevleriyle ilgili suclardan dolayi Yuce Divan sifatiyla yargilar.

Yuce Divanda, savcilik gorevini Cumhuriyet Bassavcisi veya Cumhuriyet Bassavcivekili yapar.

Yuce Divan kararlari kesindir.

Anayasa Mahkemesi, Anayasa ile verilen diger gorevleri de yerine getirir.

Madde 148 / Yeni Hali

Anayasa Mahkemesi, kanunlarin, kanun hukmunde kararnamelerin ve Turkiye Buyuk Millet Meclisi Ictuzugunun Anayasaya sekil ve esas bakimlarindan uygunlugunu denetler ve bireysel basvurulari karara baglar. Anayasa degisikliklerini ise sadece sekil bakimindan inceler ve denetler. Ancak, olaganustu hallerde, sikiyonetim ve savas hallerinde cikarilan kanun hukmunde kararnamelerin sekil ve esas bakimindan Anayasaya aykiriligi iddiasiyla, Anayasa Mahkemesinde dava acilamaz.

Kanunlarin sekil bakimindan denetlenmesi, son oylamanin, ongorulen cogunlukla yapilip yapilmadigi; Anayasa degisikliklerinde ise, teklif ve oylama cogunluguna ve ivedilikle gorusulemeyecegi sartina uyulup uyulmadigi hususlari ile sinirlidir. şekil bakimindan denetleme, Cumhurbaskaninca veya Turkiye Buyuk Millet Meclisi uyelerinin beste biri tarafindan istenebilir. Kanunun yayimlandigi tarihten itibaren on gun gectikten sonra, sekil bozukluguna dayali iptal davasi acilamaz; def'i yoluyla da ileri surulemez.

Herkes, Anayasada guvence altina alinmis temel hak ve ozgurluklerinden, Avrupa Insan Haklari Sozlesmesi kapsamindaki herhangi birinin kamu gucu tarafindan, ihlal edildigi iddiasiyla Anayasa Mahkemesine basvurabilir. Basvuruda bulunabilmek icin olagan kanun yollarinin tuketilmis olmasi sarttir.

Bireysel basvuruda, kanun yolunda gozetilmesi gereken hususlarda inceleme yapilamaz.

Bireysel basvuruya iliskin usul ve esaslar kanunla duzenlenir.

Anayasa Mahkemesi Cumhurbaskanini, Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanini, Bakanlar Kurulu uyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yargitay, Danistay, Askeri Yargitay, Askeri Yuksek Idare Mahkemesi Baskan ve uyelerini, Bassavcilarini, Cumhuriyet Bassavcivekilini, Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu ve Sayistay Baskan ve uyelerini gorevleriyle ilgili suclardan dolayi Yuce Divan sifatiyla yargilar.

Genelkurmay Baskani, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlari ile Jandarma Genel Komutani da gorevleriyle ilgili suclardan dolayi Yuce Divanda yargilanirlar.

Yuce Divanda, savcilik gorevini Cumhuriyet Bassavcisi veya Cumhuriyet Bassavcivekili yapar.

Yuce Divan kararlarina karsi yeniden inceleme basvurusu yapilabilir. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucunda verdigi kararlar kesindir.

Anayasa Mahkemesi, Anayasa ile verilen diger gorevleri de yerine getirir.

Yuce Divan kararlari kesindir.

Madde 149 / Eski Hali

Anayasa Mahkemesi, Baskan ve on uye ile toplanir, salt cogunluk ile karar verir. Anayasa degisikliklerinde iptale ve siyasi parti davalarinda kapatilmaya karar verebilmesi icin beste uc oy coklugu sarttir.

şekil bozukluguna dayali iptal davalari Anayasa Mahkemesince oncelikle incelenip karara baglanir.

Anayasa Mahkemesinin kurulusu ve yargilama usulleri kanunla; mahkemenin calisma esaslari ve uyeleri arasindaki isbolumu kendi yapacagi Ictuzukle duzenlenir.

Anayasa Mahkemesi Yuce Divan sifatiyla baktigi davalar disinda kalan isleri dosya uzerinde inceler. Ancak, gerekli gordugu hallerde sozlu aciklamalarini dinlemek uzere ilgilileri ve konu uzerinde bilgisi olanlari cagirabilir (Ek ibare: 23.7.1995-4121/14 md.) ve siyasi partilerin temelli kapatilmasi veya kapatilmasina iliskin davalarda, Yargitay Cumhuriyet Bassavcisindan sonra kapatilmasi istenen siyasi partinin genel baskanliginin veya tayin edecegi bir vekilin savunmasini dinler.

Madde 149 / Yeni Hali

Anayasa Mahkemesi, iki bolum ve Genel Kurul halinde calisir. Bolumler, baskanvekili baskanliginda dort uyenin katilimiyla toplanir. Genel Kurul, Mahkeme Baskaninin veya Baskanin belirleyecegi baskanvekilinin baskanliginda en az oniki uye ile toplanir. Bolumler ve Genel Kurul, kararlarini salt cogunlukla alir. Bireysel basvurularin kabul edilebilirlik incelemesi icin komisyonlar olusturulabilir.

Siyasi partilere iliskin dava ve basvurulara, iptal ve itiraz davalari ile Yuce Divan sifatiyla yurutulecek yargilamalara Genel Kurulca bakilir, bireysel basvurular ise bolumlerce karara baglanir.

Anayasa degisikliginde iptale, siyasi partilerin kapatilmasina ya da Devlet yardimindan yoksun birakilmasina karar verilebilmesi icin toplantiya katilan uyelerin ucte iki oy coklugu sarttir.

şekil bozukluguna dayali iptal davalari Anayasa Mahkemesince oncelikle incelenip karara baglanir.

Anayasa Mahkemesinin kurulusu, Genel Kurul ve bolumlerin yargilama usulleri, Baskan, baskanvekilleri ve uyelerin disiplin isleri kanunla; Mahkemenin calisma esaslari, bolum ve komisyonlarin olusumu ve isbolumu kendi yapacagi Ictuzukle duzenlenir.

Anayasa Mahkemesi Yuce Divan sifatiyla baktigi davalar disinda kalan isleri dosya uzerinde inceler. Ancak, bireysel basvurularda durusma yapilmasina karar verilebilir. Mahkeme ayrica, gerekli gordugu hallerde sozlu aciklamalarini dinlemek uzere ilgilileri ve konu uzerinde bilgisi olanlari cagirabilir ve siyasi partilerin kapatilmasina iliskin davalarda, Yargitay Cumhuriyet Bassavcisindan sonra kapatilmasi istenen siyasi partinin genel baskanliginin veya tayin edecegi bir vekilin savunmasini dinler.'

Madde 156 / Eski Hali

Askeri Yargitay, askeri mahkemelerden verilen karar ve hukumlerin son inceleme merciidir. Ayrica, asker kisilerin kanunla gosterilen belli davalarina ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

Askeri Yargitay uyeleri birinci sinif askeri hakimler arasindan Askeri Yargitay Genel Kurulunun uye tamsayisinin salt cogunlugu ve gizli oyla her bos yer icin gosterecegi ucer aday icinden Cumhurbaskaninca secilir.

Askeri Yargitay Baskani, Bassavcisi, Ikinci Baskani ve daire baskanlari Askeri Yargitay uyeleri arasindan rutbe ve kidem sirasina gore atanirlar.

Askeri Yargitayin kurulusu, isleyisi, mensuplarinin disiplin ve ozluk isleri, mahkemelerin bagimsizligi, hakimlik teminati ve askerlik hizmetlerinin gereklerine gore kanunla duzenlenir.

Madde 156 / Yeni Hali

Askeri Yargitay, askeri mahkemelerden verilen karar ve hukumlerin son inceleme merciidir. Ayrica, asker kisilerin kanunla gosterilen belli davalarina ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

Askeri Yargitay uyeleri birinci sinif askeri hakimler arasindan Askeri Yargitay Genel Kurulunun uye tamsayisinin salt cogunlugu ve gizli oyla her bos yer icin gosterecegi ucer aday icinden Cumhurbaskaninca secilir.

Askeri Yargitay Baskani, Bassavcisi, Ikinci Baskani ve daire baskanlari Askeri Yargitay uyeleri arasindan rutbe ve kidem sirasina gore atanirlar.

Askeri Yargitayin kurulusu, isleyisi, mensuplarinin disiplin ve ozluk isleri mahkemelerin bagimsizligi ve hakimlik teminati esaslarina gore kanunla duzenlenir.

Madde 157 / Eski Hali

Askeri Yuksek Idare Mahkemesi, askeri olmayan makamlarca tesis edilmis olsa bile, asker kisileri ilgilendiren ve askeri hizmete iliskin idari islem ve eylemlerden dogan uyusmazliklarin yargi denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir. Ancak, askerlik yukumlulugunden dogan uyusmazliklarda ilgilinin asker kisi olmasi sarti aranmaz.

Askeri Yuksek Idare Mahkemesinin askeri hakim sinifindan olan uyeleri, mahkemenin bu siniftan olan baskan ve uyeleri tam sayisinin salt cogunlugu ve gizli oy ile birinci sinif askeri hakimler arasindan her bos yer icin gosterilecek uc aday icinden; hakim sinifindan olmayan uyeleri, rutbe ve nitelikleri kanunda gosterilen subaylar arasindan, Genelkurmay Baskanliginca her bos yer icin gosterilecek uc aday icinden Cumhurbaskaninca secilir.

Askeri hakim sinifindan olmayan uyelerin gorev suresi en fazla dort yildir.

Mahkemenin Baskani, Bassavci ve daire baskanlari hakim sinifindan olanlar arasindan rutbe ve kidem sirasina gore atanirlar.

Askeri Yuksek Idare Mahkemesinin kurulusu, isleyisi, yargilama usulleri, mensuplarinin disiplin ve ozluk isleri, mahkemelerin bagimsizligi, hakimlik teminati ve askerlik hizmetlerinin gereklerine gore kanunla duzenlenir.

Madde 157 / Yeni Hali

Askeri Yuksek Idare Mahkemesi, askeri olmayan makamlarca tesis edilmis olsa bile, asker kisileri ilgilendiren ve askeri hizmete iliskin idari islem ve eylemlerden dogan uyusmazliklarin yargi denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir. Ancak, askerlik yukumlulugunden dogan uyusmazliklarda ilgilinin asker kisi olmasi sarti aranmaz.

Askeri Yuksek Idare Mahkemesinin askeri hakim sinifindan olan uyeleri, mahkemenin bu siniftan olan baskan ve uyeleri tam sayisinin salt cogunlugu ve gizli oy ile birinci sinif askeri hakimler arasindan her bos yer icin gosterilecek uc aday icinden; hakim sinifindan olmayan uyeleri, rutbe ve nitelikleri kanunda gosterilen subaylar arasindan, Genelkurmay Baskanliginca her bos yer icin gosterilecek uc aday icinden Cumhurbaskaninca secilir.

Askeri hakim sinifindan olmayan uyelerin gorev suresi en fazla dort yildir.

Mahkemenin Baskani, Bassavci ve daire baskanlari hakim sinifindan olanlar arasindan rutbe ve kidem sirasina gore atanirlar.

Askeri Yuksek Idare Mahkemesinin kurulusu, isleyisi, yargilama usulleri, mensuplarinin disiplin ve ozluk isleri mahkemelerin bagimsizligi ve hakimlik teminati esaslarina gore kanunla duzenlenir.

Madde 159 / Eski Hali

Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu, mahkemelerin bagimsizligi ve hakimlik teminati esaslarina gore kurulur ve gorev yapar.

Kurulun Baskani, Adalet Bakanidir. Adalet Bakanligi Mustesari Kurulun tabii uyesidir. Kurulun uc asil ve uc yedek uyesi Yargitay Genel Kurulunun, iki asil ve iki yedek uyesi Danistay Genel Kurulunun kendi uyeleri arasindan, her uyelik icin gosterecekleri ucer aday icinden Cumhurbaskaninca, dort yil icin secilir. Suresi biten uyeler yeniden secilebilirler. Kurul, secimle gelen asil uyeleri arasindan bir baskanvekili secer.

Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu; adli ve idari yargi hakim ve savcilarini meslege kabul etme, atama ve nakletme, gecici yetki verme, yukselme ve birinci sinifa ayirma, kadro dagitma, meslekte kalmalari uygun gorulmeyenler hakkinda karar verme, disiplin cezasi verme, gorevden uzaklastirma islemlerini yapar.Adalet Bakanliginin, bir mahkemenin veya bir hakimin veya savcinin kadrosunun kaldirilmasi veya bir mahkemenin yargi cevresinin degistirilmesi konusundaki tekliflerini karara baglar. Ayrica Anayasa ve kanunlarla verilen diger gorevleri yerine getirir.

Kurul kararlarina karsi yargi mercilerine basvurulamaz.

Kurulun gorevlerini yerine getirmesi, secim ve calisma usulleriyle itirazlarin Kurul bunyesinde incelenmesi esaslari kanunla duzenlenir.

Adalet Bakanliginin merkez kurulusunda gecici veya surekli olarak calistirilacak hakim ve savcilarin muvafakatlarini alarak atama yetkisi Adalet Bakanina aittir.

Adalet Bakani Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulunun ilk toplantisinda onaya sunulmak uzere, gecikmesinde sakinca bulunan hallerde hizmetin aksamamasi icin hakim ve savcilari gecici yetki ile gorevlendirebilir.

Madde 159 / Yeni Hali

Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu, mahkemelerin bagimsizligi ve hakimlik teminati esaslarina gore kurulur ve gorev yapar.

Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu yirmi iki asil ve oniki yedek uyeden olusur; uc daire halinde calisir.

Kurulun Baskani Adalet Bakanidir. Adalet Bakanligi Mustesari Kurulun tabii uyesidir. Kurulun, dort asil uyesi, nitelikleri kanunda belirtilen; yuksekogretim kurumlarinin hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarinda gorev yapan ogretim uyeleri, ust kademe yoneticileri ile avukatlar arasindan Cumhurbaskaninca, uc asil ve uc yedek uyesi Yargitay uyeleri arasindan Yargitay Genel Kurulunca, iki asil ve iki yedek uyesi Danistay uyeleri arasindan Danistay Genel Kurulunca, bir asil ve bir yedek uyesi Turkiye Adalet Akademisi Genel Kurulunca kendi uyeleri arasindan, yedi asil ve dort yedek uyesi birinci sinif olup, birinci sinifa ayrilmayi gerektiren nitelikleri yitirmemis adli yargi hakim ve savcilari arasindan adli yargi hakim ve savcilarinca, uc asil ve iki yedek uyesi birinci sinif olup, birinci sinifa ayrilmayi gerektiren nitelikleri yitirmemis idari yargi hakim ve savcilari arasindan idari yargi hakim ve savcilarinca, dort yil icin secilir. Suresi biten uyeler yeniden secilebilir.

Kurul uyeligi secimi, uyelerin gorev suresinin dolmasindan onceki altmis gun icinde yapilir. Cumhurbaskani tarafindan secilen uyelerin gorev sureleri dolmadan Kurul uyeliginin bosalmasi durumunda, bosalmayi takip eden altmis gun icinde, yeni uyelerin secimi yapilir. Diger uyeliklerin bosalmasi halinde, asil uyenin yedegi tarafindan kalan sure tamamlanir.

Yargitay, Danistay ve Turkiye Adalet Akademisi genel kurullarindan secilecek Kurul uyeligi icin her uyenin, birinci sinif adli ve idari yargi hakim ve savcilari arasindan secilecek Kurul uyeligi icin her hakim ve savcinin; ancak bir aday icin oy kullanacagi secimlerde, en fazla oy alan adaylar sirasiyla asil ve yedek uye secilir. Bu secimler her donem icin bir defada ve gizli oyla yapilir.

Kurulun, Adalet Bakani ile Adalet Bakanligi Mustesari disindaki asil uyeleri, gorevlerinin devami suresince; kanunda belirlenenler disinda baska bir gorev alamazlar veya Kurul tarafindan baska bir goreve atanamaz ve secilemezler.

Kurulun yonetimi ve temsili Kurul Baskanina aittir. Kurul Baskani dairelerin calismalarina katilamaz. Kurul, kendi uyeleri arasindan daire baskanlarini ve daire baskanlarindan birini de baskanvekili olarak secer. Baskan, yetkilerinden bir kismini baskanvekiline devredebilir.

Kurul, adli ve idari yargi hakim ve savcilarini meslege kabul etme, atama ve nakletme, gecici yetki verme, yukselme ve birinci sinifa ayirma, kadro dagitma, meslekte kalmalari uygun gorulmeyenler hakkinda karar verme, disiplin cezasi verme, gorevden uzaklastirma islemlerini yapar; Adalet Bakanliginin, bir mahkemenin kaldirilmasi veya yargi cevresinin degistirilmesi konusundaki tekliflerini karara baglar; ayrica, Anayasa ve kanunlarla verilen diger gorevleri yerine getirir.

Hakim ve savcilarin gorevlerini; kanun, tuzuk, yonetmeliklere ve genelgelere (hakimler icin idari nitelikteki genelgelere) uygun olarak yapip yapmadiklarini denetleme; gorevlerinden dolayi veya gorevleri sirasinda suc isleyip islemediklerini, hal ve eylemlerinin sifat ve gorevleri icaplarina uyup uymadigini arastirma ve gerektiginde haklarinda inceleme ve sorusturma islemleri, ilgili dairenin teklifi ve Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu Baskaninin oluru ile Kurul mufettislerine yaptirilir. Sorusturma ve inceleme islemleri, hakkinda sorusturma ve inceleme yapilacak olandan daha kidemli hakim veya savci eliyle de yaptirilabilir.

Kurulun meslekten cikarma cezasina iliskin olanlar disindaki kararlarina karsi yargi mercilerine basvurulamaz.

Kurula bagli Genel Sekreterlik kurulur. Genel Sekreter, birinci sinif hakim ve savcilardan Kurulun teklif ettigi uc aday arasindan Kurul Baskani tarafindan atanir. Kurul mufettisleri ile Kurulda gecici veya surekli olarak calistirilacak hakim ve savcilari, muvafakatlerini alarak atama yetkisi Kurula aittir.

Adalet Bakanliginin merkez, bagli ve ilgili kuruluslarinda gecici veya surekli olarak calistirilacak hakim ve savcilar ile adalet mufettislerini ve hakim ve savci mesleginden olan ic denetcileri, muvafakatlerini alarak atama yetkisi Adalet Bakanina aittir.

Kurul uyelerinin secimi, dairelerin olusumu ve isbolumu, Kurulun ve dairelerin gorevleri, toplanti ve karar yeter sayilari, calisma usul ve esaslari, dairelerin karar ve islemlerine karsi yapilacak itirazlar ve bunlarin incelenmesi usulu ile Genel Sekreterligin kurulus ve gorevleri kanunla duzenlenir.'

Madde 166 / Eski Hali

Ekonomik, sosyal ve kulturel kalkinmayi, ozellikle sanayi ve tarimin yurt duzeyinde dengeli ve uyumlu bicimde hizla gelismesini, ulke kaynaklarinin dokum ve degerlendirilmesini yaparak verimli sekilde kullanilmasini planlamak, bu amacla gerekli teskilati kurmak Devletin gorevidir.

Planda milli tasarrufu ve uretimi artirici, fiyatlarda istikrar ve dis odemelerde dengeyi saglayici, yatirim ve istihdami gelistirici tedbirler ongorulur; yatirimlarda toplum yararlari ve gerekleri gozetilir; kaynaklarin verimli sekilde kullanilmasi hedef alinir. Kalkinma girisimleri, bu plana gore gerceklestirilir.

Kalkinma planlarinin hazirlanmasina, Turkiye Buyuk Millet Meclisince onaylanmasina, uygulanmasina, degistirilmesine ve butunlugunu bozacak degisikliklerin onlenmesine iliskin usul ve esaslar kanunla duzenlenir.

Madde 166 / Yeni Hali

Ekonomik, sosyal ve kulturel kalkinmayi, ozellikle sanayi ve tarimin yurt duzeyinde dengeli ve uyumlu bicimde hizla gelismesini, ulke kaynaklarinin dokum ve degerlendirilmesini yaparak verimli sekilde kullanilmasini planlamak, bu amacla gerekli teskilati kurmak Devletin gorevidir.

Planda milli tasarrufu ve uretimi artirici, fiyatlarda istikrar ve dis odemelerde dengeyi saglayici, yatirim ve istihdami gelistirici tedbirler ongorulur; yatirimlarda toplum yararlari ve gerekleri gozetilir; kaynaklarin verimli sekilde kullanilmasi hedef alinir. Kalkinma girisimleri, bu plana gore gerceklestirilir.

Kalkinma planlarinin hazirlanmasina, Turkiye Buyuk Millet Meclisince onaylanmasina, uygulanmasina, degistirilmesine ve butunlugunu bozacak degisikliklerin onlenmesine iliskin usul ve esaslar kanunla duzenlenir.

Ekonomik ve sosyal politikalarin olusturulmasinda hukumete istisari nitelikte gorus bildirmek amaciyla Ekonomik ve Sosyal Konsey kurulur. Ekonomik ve Sosyal Konseyin kurulus ve isleyisi kanunla duzenlenir.